CİSST 2022 YILI HAPİSHANELER RAPORU LGBTİ+ mahpuslara dair güncel bilgi ve istatistiklere erişmek, yayın ve raporlarımızda da belirttiğimiz üzere oldukça güçtür.16 2021 Ekim ayında, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) nezdinde görülen “X-Türkiye” davasının kararının iç hukukta uygulanmasına dair Türkiye Hükümetinin sunduğu eylem raporunda, 2020 yılı itibariyle cinsel yöneliminin farklı olduğu bir raporla tespit edilen hükümlü ve tutukluların sayısı 164 olarak belirtilmiştir.17 Hükümetin Nisan 2022’de sunduğu eylem raporunda ise, ceza infaz kurumlarında tutulan hükümlülerin cinsel yönelimlerine ilişkin herhangi bir istatistiksel veri paylaşılmamıştır. Ancak, ceza infaz kurumları aracılığıyla yapılan ankette, farklı cinsel yönelime sahip olduğu tespit edilenlerin sayısının 255 olduğu aktarılmıştır.18 Bu verinin CTE tarafından verildiği belirtilse de, bu sayının nasıl ve hangi yöntemle elde edildiğine dair ikna edici hiçbir somut unsur bulunmamaktadır. Konuyla ilgili CİSST olarak yaptığımız bilgi edinme başvuruları da olumsuz sonuçlanmıştır.19 Hem CTE verileri hem de Türkiye İstatistik Kurumu Adalet İstatistikleri, “Cinsiyete ve İnfaz Durumuna Göre Ceza İnfaz Kurumları Mevcutları” başlığıyla değerlendirilmektedir. İkili cinsiyet sistemine dayanan bu istatistiklerde, kadın, erkek ve çocuk kategorileri kullanılmakta ve LGBTİ+lara dair veriler bulunmamaktadır. 3.3. Öne Çıkan Başlıklar LGBTİ+ mahpusların durumuna ilişkin 2022 yılında öne çıkan başlıklar; fiili tecrit, dış dünya ile ilişkiler, ekonomik zorluklar, sağlık hizmetlerine erişim, translara özgü sağlık hizmetlerine erişim, HIV’le yaşayan LGBTİ+ mahpuslar, sosyal koşullar, sevkler ve şiddet olayları olmuştur. 3.3.1. Tecrit LGBTİ+ mahpuslar, hapishanelerde fiili tecride maruz bırakılmaktadır. Hapishanenin genel popülasyonundan ayrı tutulan LGBTİ+ mahpusların özel odalarda ya da koğuşlarda tutuldukları bilinmektedir. Buralarda kalan LGBTİ+ mahpusların, personel yetersizliği gibi sebepler gerekçe gösterilerek, diğer mahpusların yararlanabildiği sosyal ve fiziksel aktivitelerden faydalanması engellenmektedir. Dolayısıyla LGBTİ+ mahpuslar hapishane içinde asosyalliğe ve yalnızlığa mahkûm edilmektedir. Bazı hapishanelerde, trans kadın/trans feminen mahpuslara ya da eşcinsel/biseksüel erkek mahpuslara, yeterli sayı ve koşullar oluştuğunda koğuş tayin edilebilmektedir. Trans kadın/trans feminen mahpuslar, resmi uyum süreçlerini tamamladıkları koşullarda kimliklerine uygun hapishanelere yerleştirilebilmekte, buralarda genel popülasyona dahil olabilmektedir. Ancak, trans maskülen/ trans erkek mahpusların, ister kadın ister erkek hapishanelerinde tutulsunlar, her koşulda fiili tecride maruz bırakılmaları söz konusudur. Demirbaş, Hilal Başak (2018) Türkiye’de LGBTİ Mahpus Olmak, TCPS, İstanbul. Ceza infaz kurumlarında cinsel yönelimi farklı olduğu bir raporla tespit edilen hükümlü ve tutuklulara ilişkin istatistiki bir bilgi bulunmamakla birlikte, ceza infaz kurumları tarafından yapılan bildirimlerden,2020 yılı itibarıyla 164 kişinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Bkz. Communication from Turkey concerning the case of X v. Turkey (Application No. 24626/09), DH-DD(2021)1060, 14.10.2021, para. 15, https://hudoc.exec.coe.int/#{%22execidentifier%22:[%22DH-DD(2021)1060E%22]}. 18 Communication from Turkey concerning the case of X v. Turkey (Application No. 24626/09), DH-DD(2022)459, 26.4.2022, para. 16, https://hudoc.exec.coe.int/#{%2 2execidentifier%22:[%22DH-DD(2022)459E%22]}. 19 CİSST, 2022 yılında LGBTİ+ mahpusların istatistiki bilgilerine yönelik 5 bilgi edinme başvurusu yapmıştır. Bu başvurularda talep edilen bilgiler ise şu şekilde olmuştur: (1) “X- Türkiye” davasında Hükümet’in sunduğu istatistiki verilerin kaynağı nedir?; (2) Açık ceza infaz kurumlarında kalan LGBTİ+ mahpusların sayısı nedir?; (3) Ceza İinfaz kurumları ve tutukevlerinde kalan LGBTİ+ olarak bilinen kaç tutuklu, kaç hükümlü bulunmaktadır?; (4) Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde LGBTİ+ tutuklu ve hükümlülerin kaçı hangi yasayı/yasaları ihlalden hapishanede tutulmaktadır ve LGBTİ+ tutuklu ve hükümlülerin kaçı ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsüdür?; (5) Türkiye’deki ceza infaz kurumları ve tutukevlerindeki yabancı uyruklu tutuklu ve hükümlüler arasında LGBTİ+ mahpusların dağılımı nedir ve bu kişiler hangi koşullarda tutulmaktadır?. İstatistiki bilgilere yönelik yaptığımız 5 bilgi edinme başvurusu dahil olmak üzere, toplam 12 bilgi edinme başvurumuz yanıtsız kalmıştır. 16 17 55