CİSST 2022 YILI HAPİSHANELER RAPORU 2.3. Öne Çıkan Başlıklar Türkiye’de kadınların ekonomik yaşama katılımı sınırlı olduğu gibi, işgücüne dahil olan kadınlar da çoğunlukla kötü şartlar altında ve çok düşük ücretlere çalışmaktadır. İnşa edilmiş cinsiyet eşitsizliklerinden kaynaklanan bu ekonomik koşullar nedeniyle kadınlar, toplumun yoksullaşan kesimlerinden birini oluşturmaktadır. Bu durum, dışarıda ekonomik birikimi, yahut düzenli geliri olmayan kadınların hapishanelerde ekonomik zorluklar yaşamalarına sebep olmaktadır. Bilhassa kişisel olarak ekonomik geliri olmayan, yakınlarının ekonomik durumu kötü olan veya yakınları ile görüşmeyen kadın mahpuslar, temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanmaktadır. 2022 yılında enflasyonun artması ve ülkede yaşanan ekonomik kriz, kadın mahpusların yoksulluklarını daha da artırmıştır. Kantinde satılan ürün ücretlerinin, sevk masraflarının, elektrik faturalarının, posta pulu ve telefon kartı fiyatlarının artması ve dışarıdan kargo ile gönderilen eşyaların kısıtlı olması, kadın mahpusların yaşadığı ekonomik zorlukların başında gelmektedir. 2.3.1. Sağlık Hizmetlerine Erişim Cinsiyet kimliklerinden bağımsız olarak, mahpusların hastaneye sevk edilebilmesi için sırasıyla dilekçe yazılması, revire gidilmesi ve revirdeki doktor tarafından mahpusun dışarıda bir hastaneye gitmesini gerektirecek bir hastalığının olduğuna karar verilmesi gerekir. Diş muayeneleri için ise ayrı bir prosedür yürütülmekte ve bu muayenelerde hastane sevkleri daha zor yapılmaktadır. Mahpusların kadın olmaktan kaynaklı sağlık alanında yaşadıkları sorunlar arasında, hastane sevkleri sırasında kendilerine erkek güvenlik görevlilerinin refakat etmesi, uzun yolculuk yapılan sevklerde kişisel ihtiyaçlarının göz ardı edilmesi, hatta sözlü tacize varan söylemlere maruz bırakılmaları, kadın sağlığı kontrollerinde kelepçeli muayene dayatılması ve erkek güvenlik görevlilerinin muayene odasından çıkmaması gibi örnekler bulunmaktadır. Derinleşen ekonomik krizin etkisiyle iaşe bedellerinin yiyecek masraflarını karşılamakta yetersiz kalması, hapishanelerde mahpuslara dağıtılan yemeklerin besin değerini, çeşitliliğini ve kalitesini de olumsuz yönde etkilemiştir. Bu durum, kemik erimesi ve demir eksikliği bakımından daha fazla risk altında olan kadınların yeterli ve dengeli beslenmesini engellemiştir. Ayrıca, başta pedler olmak üzere kantinde satılan hijyen ürünlerinin fiyatlarının artması, kadın mahpusların sağlıklı ve hijyenik bir ortamda yaşamasını zorlaştırmaktadır. Politika Önerisi: Hapishanelerde sürekli doktor bulunması sağlanmalı, mümkünse kadın mahpusların kaldığı yerlerde kadın hastalıkları ve sağlığı uzmanı da istihdam edilmeli, düzenli kontrol gerektiren konularda tetkikler yapılmalı, hem mahpuslara hem personele yönelik genel önleyici sağlık müdahaleleri ve kadın sağlığı özelinde bilgilendirmeler yapılmalıdır. 48