ÖĞRENCİLER VE EĞİTİME ERİŞİM EĞİTİM İZLEME RAPORU 2021
İLKOKUL
6-9 yaş grubundaki çocukların ne kadarının ilkokulda olduğunu gösteren net okullulaşma
oranı 2020-21’de geçtiğimiz eğitim-öğretim yılına göre 0,4 yüzde puanlık düşüşle
%93,2’ye geriledi. Kız çocukların net okullulaşma oranı %93,1 ve oğlan çocukların
okullulaşma oranı ise %93,3’tür. İlkokul düzeyinde net okullulaşmanın en yüksek olduğu
iller Edirne (%94,3), Zonguldak (%94,1), Çanakkale (%94,1) ve Kırıkkale (%94,0), en düşük
olduğu illerse Gümüşhane (%79,9), Hakkari (%88,7), Tokat (%88,9), Şırnak’tır (%89,6).
İlkokul kademesinde net okullulaşma oranlarının ne kadar çocuğun eğitim dışında
kaldığını göstermediğinin altını çizmek gerekiyor. 6-9 yaş grubundaki bazı çocuklar
ilkokul teorik yaş grubunda olmalarına karşın okulöncesi ya da ortaokulda öğrenim
görüyor olabilir. Bu yıl paylaşılan düzeltilmiş net okullulaşma oranı üzerinden
hesaplama yapıldığında ilkokul yaş grubundaki öğrencilerin %2,9’unun ortaokul
kademesinde, %1,1’inin ise okulöncesi eğitimde olduğu anlaşılıyor.82
Yaşa göre net okullulaşma oranlarından eğitim dışında kalan çocuk sayısını tespit
etmede yararlanılabilir. 6-9 yaş arasındaki çocukların net okullulaşma oranı 2020-21’de
0,7 yüzde puan azalarak %97,2’e düştü.
Türkiye genelinde 6-9 yaş arasında 5.193.546 çocuk bulunduğu düşünülürse
bu yaş grubundaki çocukların 143.861’inin okul dışında kaldığı anlaşılıyor.
ORTAOKUL
2020-21 eğitim-öğretim yılında ortaokulda net okullulaşma oranı %95,9’dan %88,9’a
geriledi. MEB Örgün Eğitim İstatistikleri 2020-21’de bu durumun nedeni 2012-13 eğitimöğretim döneminde uygulamaya geçirilen “4+4+4” düzenlemesiyle zorunlu eğitime
başlama yaşının düşürülmesi ve 60-66 ayını doldurmuş çocukların ilkokula kaydedilmiş
olmasıyla açıklanıyor. Aynı nedenle 2016-17 eğitim-öğretim yılında ilkokul kademesinde
net okullulaşma oranında düşüş yaşanmıştı.83 “4+4+4” düzenlemesiyle okula başlayan
çocuklar ortaöğretim kademesine geçiş yaptıkları için kademeye göre okullulaşma
oranları ile yaşa göre okullulaşma oranı arasında farklılık görülüyor.
Yaşa göre net okullulaşma verileri 10-13 yaş grubu çocukların %98,6’sının
okullulaştığını gösteriyor. Bu oran geçtiğimiz seneyle aynıdır. Buna göre
Türkiye genelinde 10-13 yaş grubundaki 5.153.504 çocuğun yaklaşık
74.726’sının eğitimin dışında olduğu anlaşılıyor.
Ortaokul kademesinde okullulaşmanın en yüksek olduğu iller sırasıyla Amasya (%90,67),
Kastamonu (%90,5), Eskişehir (%90,5) ve Ankara’dır (%90,5). En düşük olduğu iller ise
sırasıyla Gümüşhane (%74,9), Hakkari (%82,6), Bayburt (%84,8) ve Şırnak’tır (%85,1).
82 İlkokulda net okullulaşma oranı düzeltilmiş okullulaşma oranlarıyla değerlendirildiğinde teorik olarak ilkokula devam
etmesi gereken ancak ortaokula devam eden öğrencilerin oranına ulaşılıyor.
83 ERG, 2017.
27