ÖĞRENCİLER VE EĞİTİME ERİŞİM EĞİTİM İZLEME RAPORU 2021
belirtileri gösteren gençlerin sayısı yetişkinlere göre %30-%80 oranında daha yüksekti.47
Yunanistan’da ortaöğretimin son sınıfında olan ve üniversite sınavlarına hazırlanan48
öğrencilerin ruh sağlığını inceleyen bir araştırma, COVID-19 döneminde depresyon ve
kaygının kayda değer seviyede arttığına işaret ediyor. Araştırma sonu��ları salgın
öncesinde %48,5 olan depresyon belirtisi gösteren öğrencilerin oranının %63,8’e
yükseldiğini gösteriyor.49 Türk Tabipler Birliği’nin (TTB) Pandemide Okul Sağlığına İlişkin
Uzman Görüşleri başlıklı raporunda özellikle ergenlerin ve gençlerin salgın öncesinde var
olan kırılganlıklarının salgınla tetiklenebileceği veya tanılanmış nörogelişimsel
farklılıkların salgında şiddetlenebileceği belirtiliyor.50
OECD SOSYAL VE DUYGUSAL BECERİLER ARAŞTIRMASI
OECD’nin 2019 yılında başlattığı ve salgın öncesi dönemi kapsayan Sosyal ve
Duygusal Beceriler Araştırması dokuz ülkedeki toplam 10 şehirden öğrenci,
veli ve öğretmenleri kapsıyor. 10 ve 15 yaşındaki çocukların sosyal ve duygusal
becerilerine odaklanan araştırmanın bulgularına göre, İstanbul’da yaşayan
10 yaşındaki öğrencilerin “yaşam doyumu” ortalamaları 8,10’dur.51 Bu oran
uluslararası ortalamada 8,23’tür. Yaşam doyum ortalamaları 15 yaşta neredeyse
tüm şehirlerde düşüyor. İstanbul’da yaşayan 15 yaşındaki öğrencilerin yaşam
doyumu ortalamaları 6,3’e düşerken uluslararası ortalamada bu oran 7,18’dir. Bu
durum öğrencilerin ergenlik döneminde sosyal ve duygusal desteğe duydukları
ihtiyacın arttığını gösteriyor. “İki yaş grubu arasındaki en büyük farkın güven,
iyimserlik ve sosyallik alt becerilerinde görülmesi ergenlik döneminde akranlar,
öğretmenler ve velilerle etkileşimin ve karşılıklı güvenin azaldığını göstermesi
açısından önemlidir.”52
Araştırma sonuçlarında öğrencilerin ‘’mevcut iyilik hâli’’ yaşam doyumlarıyla
ilgili faktörlerden biri olarak gösteriliyor. İstanbul’da her iki yaş grubu için de
‘’mevcut iyilik hâliyle’’ en güçlü ilişkisi olan sosyal ve duygusal alt becerinin
iyimserlik olduğu görülüyor. Sınav kaygısı ise yaşam doyumuyla negatif ilişki
içindedir. Araştırmada öğrencilerin yaşam doyumu, ‘’mevcut iyilik hâlleri’’ ve
sınav kaygısının farklı değişkenlerle ilişkisi inceleniyor ve 10 yaş grubundaki
öğrencilerin veli ve öğretmenlerinin beklentilerinin artmasının iyilik hâllerini
olumlu etkilediği ancak sınav kaygısını da artırdığı ortaya konuluyor. 15 yaş
içinse veli ve öğretmenlerin artan beklentilerinin sınav kaygısını artırdığı
ancak öğrencilerin iyilik hâlini kayda değer seviyede etkilemediği belirtiliyor.
Dolayısıyla veli ve öğretmen beklentilerinin “öğrencilerdeki karşılığının” yaş
arttıkça zayıfladığını söylemek mümkündür.53
47
OECD, 12 Mayıs 2021.
48 Yunanistan’da üniversiteye giriş YKS’yle benzerlik gösteren bir sistemle, merkezi sınav başarı sıralaması doğrultusunda
gerçekleşiyor.
49 Giannopoulou vd., 2021.
50 TTB, 18 Ağustos 2020.
51
MEB, 2021a.
52
A.g.e.
53
A.g.e.
YAŞAM DOYUMU
Bireylerin kendi ölçütlerini
dikkate aldıklarında
yaşamlarından tatmin sağlama
düzeyleridir.
Kaynak: Diener, 2009’dan
aktaran MEB, 2021a.
Bulgular, çoğu ülke ve şehirde
iyimserlik, güven ve strese
dayanıklılık arttıkça yaşam
doyumunun da anlamlı artışlar
gösterdiğini işaret ediyor. Bu
değişkenler arasında iyimserlik,
yaşam doyumu ile en güçlü
ilişkiye sahip olan özellik olarak
öne çıkıyor.
Kaynak: MEB, 2021a.
17