46 EĞİTİM REFORMU GIRIŞIMI söylerken %23’ü çocuklarının çalıştığını ve %12’si de engel durumu sebebiyle çocuğunun okula gitmediğini belirtiyor.157 Salgın süreci, mülteci çocukların eğitime erişimlerini derinden etkiledi. Uzaktan eğitime geçilmesiyle birlikte haneler arasındaki dijital uçurum büyüdü; öğrencilerin teknolojik cihazlara erişimlerinin olmaması, internet altyapısına dair problemler, aynı dijital aracı birden fazla öğrencinin kullanması ve dijital okuryazarlık eksikliği gibi nedenler mülteci öğrencilerin uzaktan eğitime erişmelerini engelledi. Suriyeli çocukların uzaktan eğitim sürecinde yaşadıkları deneyimlere yoğunlaşan bir araştırma Türkçe dil yeterliliğinin önemini vurguluyor: mülteci çocukların dil yeterliliği olmayan ebeveynlerinden yeterli destek göremediği ve EBA içeriklerine erişimde sorun yaşadıkları belirtiliyor.158 Ayrıca, Türkçe yeterlilikleri güçlü olmayan mülteci öğrenciler, uzaktan eğitim içeriklerinin anlatımını hızlı buldular ve takip etmekte zorlandılar.159 Uzaktan eğitime erişimde sosyoekonomik eşitsizliklerin etkilediği bölgesel farklar da dikkat çekiyor. Konak Mülteci Derneği’nin yaptığı araştırmaya katılan 50 çocuktan sadece 30’u uzaktan eğitim olanaklarından faydalanabiliyor.160 Muş’ta yapılan bir araştırmaya göre ise görüşülen 24 öğrencinin sadece 10’u okula devam ederken bu öğrencilerden sadece bir tanesi uzaktan eğitim içeriklerini takip edebildi.161 SGDD-ASAM tarafından gerçekleştirilen ve uzaktan eğitime erişime odaklanan bir anket, okula kayıtlı öğrencilerin %48’inin uzaktan eğitime erişimi olmadığını söylerken UNHCR Koruma Çalışma Grubu’nun düzenlediği ankete göre ise kayıtlı öğrencilerin %79’u uzaktan eğitim araçlarına sahiptir.162 FRIT fonunun etki değerlendirmesini yapan bir rapor bu artışı açıklarken Türkiye’de yaşayan mülteci çocukların süreç içerisinde teknolojik araçlara erişimlerinin arttığını belirtiyor.163 Son yıllarda mülteci çocuklara yönelik projeler artıyor ve okullulaşma oranlarında önemli ilerlemeler sağlanıyor. Ancak bu proje ve politikalar üzerine bazı eleştiriler de mevcuttur. Uyum sınıfı uygulamasında yaşanan sorunlar, uzaktan eğitim sürecinde aile ve çocuklara sürekli destek sağlanamaması, okul içindeki ayrımcılık pratikleri, çocuk işçiliğiyle mücadelede yetersiz kalınması, Suriye dışındaki ülkelerden gelen mülteci çocukların eğitime erişim durumlarının izlenmesindeki zorluklar, öğretmenlerin çok kültürlü ortamlarda sınıf yönetimi konusundaki hazırbulunuşluklarının güçlenme ihtiyacı bunlardan bazılarıdır.164 Projelerin mülteci öğrencilere homojen bir grup olarak yaklaşmaları ve çoğunlukla Suriyeli mültecileri merkeze koyarak çözüm üretmeleri farklı ihtiyaçların göz ardı edilmesine, diğer mülteci ve farklı aidiyetlere sahip grupların dışlanmasına da yol açıyor. Bu gruplar içerisinde özellikle genç lezbiyen, gey, biseksüel, trans ve interseks (LGBTİ+) bireyler dışarıda bırakılıyor ve kesişimsel ayrımcılığa maruz kalıyor.164 157 Regional Refugee & Resilience Plan (3RP), 2021. 158 Çelik ve Kardaş, 2020. 159 A.g.e. 160 Konak Mülteci Derneği, 2021. 161 Özensoy, 2021. 162 Landell Mills, 2021. 163 A.g.e. 164 Kollender, 2021.