ÖĞRENCİLER VE EĞİTİME ERİŞİM EĞİTİM İZLEME RAPORU 2021
GRAFİK 8: KADEMELERE VE YILLARA GÖRE KAYNAŞTIRMA YOLUYLA EĞİTİM ALAN ÖĞRENCİ SAYILARI
2020-21
549
114.991
144.769
59.572
2019-20
789
119.307
142.670
55.534
2018-19
1.260
115.556
2017-18
2.601
105.098
2016-17
3.585
94.897
2015-16
1.399
130.624
108.753
0
50.000
41.318
109.684
81.380
92.032
100.000
Okulöncesi
48.257
34.320
27.730
150.000
İlkokul
200.000
Ortaokul
250.000
Ortaöğretim
Kaynak: MEB, 2017; MEB, 2018b; MEB, 2019; MEB, 2020; MEB, 2021b.
XLS
CSV
2016’dan beri düşüş gösteren okulöncesi kademesinde kaynaştırma yoluyla eğitim alan
öğrenci sayısı 2020-21’de 789’dan 549’a indi. 81 ilde açılan ayrıştırılmış eğitim veren özel
eğitim anaokullarının sayısının 2020-21’de 65’ten 121’e yükselmiş olması bu düşüşün
nedenlerinden olabilir. Eğitimde ayrışmanın okulöncesi kademesinde başlaması özel
eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin akranlarıyla arkadaşlık kurma, güvenli bir ortamda
beraber öğrenme ve heterojen gruplarda yer alıp sosyal ve duygusal beceriler edinme
imkânlarının eğitim hayatlarının başında sınırlanması anlamına geliyor.129
İlkokula giden ve kaynaştırma yoluyla eğitim alan öğrenci sayısında 2013-14’ten bu yana
ilk defa azalma görüldü ve öğrenci sayısı %3,6 oranında düşerek 114.991 oldu. Bu
düşüşte, ayrıştırılmış eğitim veren 1. Kademe Özel Eğitim Uygulama Okulu sayısının
332’den 351’e çıkmış olmasının etkisinin değerlendirilmesi gerekir.
Ortaöğretimdeki özel eğitim öğrencisi sayısı ilköğretime kıyasla çok düşüktür. Dolayısıyla
kaynaştırma yoluyla eğitim alan öğrenci sayısı alt kademelere göre azdır. Öte yandan
ortaöğretimde ayrıştırılmış eğitim gören öğrencilerin oranının ilkokul ve ortaokula
kıyasla çok daha yüksek olması da dikkat çekicidir. İlkokul öğrencilerinin %74,7’si
kaynaştırma yoluyla eğitim, %17,0’ı özel eğitim sınıflarında yarı kaynaştırma yoluyla
eğitim ve %8,3’ü ayrıştırılmış eğitim alıyor. Bu oranlar ortaokul için sırasıyla %80,1,
%12,8 ve %7,1’dir. Ortaöğretimde ise öğrencilerin %69,1’i kaynaştırma yoluyla eğitim
alırken %30,9’u ayrıştırılmış eğitim kurumlarında eğitimlerine devam ediyor (Grafik 9).
129 Bendová vd., 2014.
300.000
350.000
41