düşüklüğü ile doğru orantılıdır. Bireyde “biz” duygusunu oluşturan dayanışma ve yardımlaşma duygusu bireyi suçtan uzak tutmaktadır (Altun, 2011). Suça yatkın ergenlerle yapılan bir araştırmaya (Beşer, 2008) göre, ergenler için aile ortamı, özellikle anne ile ilişkiler, arkadaş grubu ve grup bilinci önemlidir. Ergen içinde bulunduğu yaş döneminde hem bağımsız olmak ister hem de bir güce, otoritenin desteğine ihtiyaç duyar. Aile, okul ve sosyal çevresinde olumlu rol modeli bulamadığında ve çevresindeki yetişkinlerden doğru rehberlik alamadığında uyumsuz-olumsuz davranışlar sergiler. Bu antisosyal davranışları toplum tarafından dışlanmasına neden olur. Bu süreç içinde suça yatkın olan ergenler olumsuz davranışlara sahip olsa da, profesyonel yardım, ilgi, destek ve güvenli bir ortamın sağlanması ergenin yaşadığı sorunları çözmesini sağlamaktadır (Beşer, 2008, s. 197-198). Sosyal çevrenin etkilerinin çocukların suça sürüklenmesi ve problemli davranışlarıyla ilişkisini konu alan bir çalışmadan (Çoban, 2012) elde edilen sonuçlara göre suça karışmak ve çocuğun problemli davranışlara sahip olması arasında anlamlı ilişki vardır. Ailede ihmal edilmek, çocuk yaşta çalışmaya başlama, sokakta yaşama ve madde kullanma suça sürüklenme ve problemli davranışlar sergileme ile ilişkilidir. Çocuklar arkadaş çevresiyle benzer tür suç ve problemli davranış kalıplarına sahiptir. Çocukların suça sürüklenmesinde aile en etkili belirleyendir. Çocuğun problemli davranışlar sergilemesinin kaynağı ise aile içinde, akranlar arasında ve okulda şiddete maruz kalmasıdır (Çoban, 2012). Çocuk ve gençlerin boş zamanlarını nasıl geçirdikleri de suça sürüklenme ile ilgili olarak önemlidir. Boş zaman, çocuğun okul ve ailevi sorumluluklarından geriye kalan zamandır. Çocuk bu vaktini çoğunlukla oyun gruplarında geçirir. Bu oyun grupları çocuğun yaşadığı sosyal çevre içindeki arkadaşlıklardan oluşmaktadır. Sosyal çevrenin türüne göre, oyun grupları içindeki sosyalleşme çocuğa belli suçlarla iglili tekniklerin öğrendildiği bir ortam oluşturmaktadır. Böylece oyun grupları sokak çeteleşmesine dönüşür ve aile artık çocuğun hayatında çok küçük bir rol oynamaya başlar. Bu süreçte çocuğu akran ve sokak kültürü şekillendirmeye başlar fakat suça sürüklenme için bu tek başına bir açıklama değil sadece etkenlerden biridir. Çocukların boş zaman faaliyetleriyle iligili diğer bir etken, çocuğun okulla olan ilişkisine bağlıdır. Antisosyal davranış içindeki çocuklar dikkat çekmek ister ve bunu okulda başaramazlarsa, bu tatminin okul dışı ortamlarda ararlar. Okula bağlı olmayan aktivitelerin cazibesi artıkça çocuğun okul bağı 63