da içeren uluslararası kabul gören bir deklarasyondur. Bu deklarasyonda çocuk “ilgili
hukuk sistemleri uyarınca, bir suçu işlemesi ile ilgili olarak yetişkinlerden farklı şekilde
muamele edilen küçük veya gençler” olarak tanımlanmıştır. Pekin Kurallarına göre suç,
ilgili hukuk sistemleri uyarınca, kanuna göre cezalandırılabilir olan her türlü davranıştır.
Çocuk suçlu ise, “suç işlediği ortaya çıkan veya suç işlediği iddia edilen küçük veya
gençtir.”18 Bu uluslararası belgede çocuk “suçlu” olarak tanımlanmıştır. Bu
deklarasyonun İngilizce’sinde de “juvenile offender” (Türkçesi çocuk suçlu) terimi
kullanılmıştır.19 Yani aynı şekilde juvenile (Türkçesi çocuk) ve offender (Türkçesi suçlu)
kelimeleri bir arada kullanılmıştır. İngilizce “juvenile” kelimesi “çocuk, genç, henüz
yetişkin olmayan” anlamındadır ve Türk hukuk sistemindeki karşılığı olarak “çocuk”
ifadesi
kullanılmaktadır.
Fenomenolojik
olarak
bakıldığında,
“çocuk
suçlu”
kavramsallaştırması hukuken çocuk olarak tanımlanmış ve suça karışma ile ilişkileri
yetişkinlerden farklı olarak muamele gören bu yaş grubunu “suçlu” olarak
etiketlemektedir. Kanunen suç olan bir davranışı dahi gerçekleştirse bir çocuk hala
tamamen bağımsız bir birey değildir. Bu yönüyle eğer ortada bir suç eylemi varsa çocuk
bu suçun failidir ancak toplumsal yönden çocuk bu suç eylemi ekseninde aynı zamanda
bir mağdurdur. Bu nedenlerle günümüzde çocukların karıştığı suç eylemlerini
tanımlamak için “çocukların suça sürüklenmesi” (İngilizcesi juvenile delinquency)
ifadesi daha çok tercih edilmektedir. “Çocuk suçlu” ifadesi sınırlayıcıdır. Bu ifade sadece
eylemin sonucunu gösteren bir kavramdır ve bu eyleme dahil olan toplumsal süreçleri
göz ardı eder. “Suça sürüklenen çocuk” ifadesi ise çocuğun henüz yetişkin bir birey
olmadığını ve onu suç işlemeye götüren toplumsal süreçlerin olabileceği varsayımını
içermektedir. Türk hukuk sistemi de “suça sürüklenen çocuk” ifadesini kullanmaktadır.
United Nations Standard Minimum Rules for the Administration of Juvenile Justice (The Beijing Rules)
Adopted by General Assembly resolution 40/33 of 29 November 1985. cocukhaklari.barobirlik.org.tr ›
cocukadaletsistemininuygulanmasi 04.01.2020
19
https://www.ohchr.org/Documents/ProfessionalInterest/beijingrules.pdf 17.03.2020
18
39