1950 yılında Roma'da imzalanan 1953 yılında yürürlüğe konan “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi”ni, Türkiye 10 Mart 1954 tarihinde onaylamıştır (Kapani, 1996; akt. Karaman-Kepenekci ve Taşkın, 2017). Eğitim hakkının düzenlendiği Sözleşme’nin “1 No’lu Ek Protokolü ise 19 Mart 1954 tarihinde yürürlüğe girmiştir (Kuru-Çetin, 2019). “AİHS'nin Ek 1 No’lu Protokol”ün 2. maddesinde “eğitim hakkı”ndan genel hatlarıyla bahsedilmiştir. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nca 1989 tarihinde kabul edilen ve 1990 yılında yürürlüğe konan Çocuk Hakları Sözleşmesi’ni Türkiye 9 Aralık 1994 tarihinde onaylanmıştır. Bu sözleşme çocuk haklarına yönelik en kapsamlı metindir (Aydemir, 2018). Esas olarak, Sözleşme’nin amacı, “çocukların yaşama, gelişme, korunma ve katılım haklarının gerçekleşmesini sağlamak, çocuklarının korunması için evrensel ölçü ve ilkeleri belirlemek ve onları her türlü istismar, ihmal ve kötü muamelelere karşı korumak” olarak özetlenmiştir (Akyüz, 2012). “Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi”, temel insan haklarının çocuklar için de geçerli olduğunu öngörmekle birlikte, gelişmekte olan bireyler olmaları nedeniyle çocukların refahını ve gelişimini koruyan hakları düzenlemiştir. Sözleşmede, korumacı yaklaşım ile özgürlükçü yaklaşım birbirini tamamlayarak çocuk haklarının temini için hayat bulmuştur (Atılgan, 2009). Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin eğitim ile doğrudan ilgili hükümleri 28 ve 29. Maddelerde yer almaktadır. Sözleşme’nin 28. maddesi sözleşmeye taraf olan devletlere, çocuğun “eğitim hakkı”na sahip olduğunu kabul ederek bu hakkın “fırsat eşitliği ilkesi” gereği yerine getirmesi konusunda yükümlülük vermektedir. Sözleşme’de yer alan 28. Maddede, “ilköğretiminin zorunlu ve parasız hale getirilmesi, ortaöğretimin genel ve mesleki alanda tüm çocuklar için açık hale getirilmesi, yükseköğretimin yetenekleri doğrultusunda tüm çocuklara açık hale getirilmesi, eğitim ve meslek seçimi konusunda çocuklara rehberlik edilmesi, okula devam ve okul terki konularında önlemlerin alınması, okulda uygulanan disipli uygulamaları hakkında önlemler alınması ve en son olarak çağdaş eğitim uygulamalarının okullarda uygulanması konusunda teşvik edilmesi” olarak belirtilmiştir. Sözleşme’nin 29. maddesi ise devletlerden, “çocuğun karakterinin, zihinsel ve fiziksel yeteneklerinin mümkün olduğunca geliştirilmesini, temek hak ve özgürlüklere saygı çerçevesinde anlayış, barış, hoşgörü, cinsler arası eşitlik, tüm insanlar arasında dostluk ruhuyla yetiştirilmesini ve özgür bir toplumda aktif bir hayata sorumluluk alacak şekilde hazır olmasını” beklemektedir (Akyüz, 2000). 32

Hedef paragraf seç3

Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle