Ceza Mahkemeleri Kanunu”, “5402 sayılı Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezleri ile
Koruma Kurulları Kanunu” ve “Çocuk Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul
ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”, “Çocuk Koruma Kanununa Göre Verilen Koruyucu
ve Destekleyici Tedbir Kararlarının Uygulanması Hakkında Yönetmelik” ve ilgili diğer
yönetmelik ve kanunlar kapsamında yürütülür. “Çocuk mahkemeleri, esasen asliye ceza
mahkemesi tarafından yargılanması gereken suçlar ile ilgili yaş küçüklüğü nedeniyle suça
sürüklenen çocuklar hakkında açılan davalara bakmakla görevlidir” (m. 26/1). “Çocuk
ağır ceza mahkemeleri” ise, çocukların karıştığı ve esasen ağır ceza mahkemesince
yargılanmasını gerektiren suçlara ilişkin yaş itibariyle çocuklar aleyhinde açılan davalara
bakmakla görevlidir” (m. 26/2).
“Çocuk mahkemeleri”nin temel amacı; çocuğu “çocuğun yüksek yararı” ilkesi
doğrultusunda yargılamak ve ifade süreçlerinde ve çocuğun ihtiyacı olan koruyucu ve
destekleyici
tedbir
kararlarının
uygulanmasıdır.
Çocuk
mahkemesinin
ceza
mahkemesinden farkı çocuğun yargılanmasına değil, haklarının gözetilmesini ve eğitici
önlemler alınmasına öncelik tanımasıdır (Attar, 2010). Önemli olan çocuğu suçlu
statüsünde konumlandıran sebeplerin anlaşılması ve yapıcı önlemlerin alınmasıdır.
Böylece suça sürüklenmiş çocuklara, yetişkin suçlulardan farklı yaklaşılması
uygulanacak yaptırımları da farklılaştıracaktır (Onur, 1979). Sonuç olarak “çocuğun
yüksek yararı” ilkesine uygun hareket edilmiş olacaktır.
Suça Sürüklenmiş Çocukların Islahı
Eğitim,
çocuğun
kendini
geliştirebileceğini,
kendisiyle
becerilerini
öğrenebileceğini anlamasını sağlamalıdır. Çocukların bakımını, korunmasını ve
yeteneklerini geliştirerek toplumla etkili ve başarılı bir uyum sağlamayı amaçlayan “zihni
özgürleştirme” ve “kişiliği doğrulama” hedefiyle “tam ve sağlam” bir eğitim programı
geliştirilmesi gerekir. Ayrıca çocuklara, ana insan haklarına saygı gösterirken,
vatandaşlık eğitimi ve milli ve milletlerarası kültürler arasında bağlantılar kurma vb. etkili
yardımcı işlevler sağlamalıdır. Dolayısıyla eğitim, sadece bilginin öğretilmesi değil,
belirli plan ve programlar çerçevesinde bir etki alanı oluşturulmasıdır (Altunya, 2003).
Temel eğitimin amacı insanları şimdiki ve gelecekteki hayata hazırlamaktır. Eğitimin
temel amaçlarından biri birey olarak insan haklarını ve bilincini korumak, yaşamını belirli
kurallar çerçevesinde düzenlemektir. Çocuk adalet sisteminin amacı çocuğa eğitimle
sorumluluk duygusu kazandırmak ve onu bedeni, zihni ve sosyal becerileri bulunan birer
24