Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmış Çocukların Korunmasına İlişkin BM Kuralları
(Havana Kuralları)
BM Genel Kurulu, taraf devletlerce gözaltında tutulan veya tutulan çocuklara
ilişkin kuralları içeren Havana Kuralları'nı 14 Aralık 1990'da kabul etmiştir.
Havana Kuralları uyarınca tutuklanan veya yargılanmak üzere (yargısız) tutuklu
bulunan çocuklar masumdur ve buna g��re muamele edilmelidir. Bu gibi durumlarda,
istisnai durumlar dışında, çocukların gözaltına alınmasından mümkün olduğunca
kaçınılmalıdır. Bu şekilde, alternatif önlemlerin uygulanmasına yönelik olarak tüm
gayretler gösterilmektedir. Tutuklama emri olması durumunda, soruşturma makamlarıyla
çocuk mahkemeleri, tutukluluk sürelerini en aza indirmek için yargılamaların hızlı
yürütülmesine öncelik vermelidir. Göz önünde bulundurulması gereken bir diğer konu,
tutuklu çocukların hüküm giymiş çocuklardan ayrılmasıdır.
Özgürlüklerinden ve fiziki kısıtlamayla güç kullanımından yoksun bırakılmış
çocukların girişi, sınıflandırılması ve yerleştirilmesi sınırlar, disiplin prosedürleri,
yeniden entegrasyon Havana Kuralları’nda yer alan diğer konulardır.
Çocuk Suçluluğunun Önlenmesine İlişkin BM Yönlendirici İlkeleri (Riyad İlkeleri)
BM üye devletleri, çocuk suçluluğunu engellemek için 14 Aralık 1990'da Suudi
Arabistan'ın başkenti Riyad'da ulusal, bölgesel ve uluslararası sorunlara yönelik yöntem
ve stratejiler belirlemiştir. Toplumların geleceği olan çocuklara, yaşadıkları veya
yaşayabilecekleri sosyal risklere, suça yol açabilecek faktörlere, suçun önlenmesine
yönelik düzenlenebilecek eğitim faaliyetlerine ve toplumun refahını artırıcı ilerici
politikalara odaklanan üye devletler çocuk adalet sisteminin yasal hükümleri ve
araştırmalarını belirler:
Birleşmiş Milletler’ in tüm üye devletleri, ülkelerindeki tüm çocuk ve ergenlerin
haklarını ve esenliğini koruyan ve geliştiren yasa ve yönetmelikleri çıkarmalı ve
bunları ellerinden gelen en iyi şekilde uygulamalıdır. Mevcut veya çıkarılan
yasalar çocukları suç, sömürü ve istismardan korumalıdır. Çocuklara evde, okulda
ve başka yerlerde uygulanabilecek ıslahlar, ağır ve aşağılayıcı cezaları
içermemelidir. Yetişkinler tarafından işlenen, suç veya suç teşkil etmeyen fiiller
çocuklar tarafından işlense dahi, çocukların baskı ve mahkûmiyet hayatına
hapsolmamaları için kanun hükümleri uygulanmalıdır. Çocukların ideal yaşamını
denetlemek için bir denetim organı atanması planlanmaktadır. Bu denetim
makamının çocukların statüsünün, haklarının ve yüksek yararlarının sorunsuz bir
şekilde uygulanmasını izlemesi gerektiği belirtilmiştir. Tüm ülkeler, çocukları
21