Çocuk Ceza Yargılaması ve Çocuk Hakları Çocuk Mahkemeler ndek dosyalar ncelenm ş, müdaf ler n sıklıkla duruşmalara mazeret b ld rerek/b ld rmeks z n katılmadıkları, duruşma tutanaklarında yer alan fadeler n n matbu cümlelerden baret olduğu, gerekçel savunma yapmadıkları bulgusuna er ş lm şt r. Karataş ve Mav l (2019) tarafından yapılan çocuk adalet s stem ne l şk n n tel çalışmada, avukatların hukuk destek sağlamadak yeters zl kler ve çocuk hukuku alanında uzmanlaşmış avukatların eks kl ğ ne l şk n bulgular öne çıkmıştır. Tekgöz Obuz (2019) çalışmasında da benzer şek lde katılımcıların çoğunun, avukatların kend ler ne yeterl ve etk l hukuk destek sağlamadıklarına, güven l şk s n n tes s ed lemed ğ ne l şk n aktarımlarına yer ver lm şt r. Öztürk ve arkadaşları (2019) tarafından yapılan araştırma da hukukî yardımın sunulmasına ve kullanılmasına l şk n sorunlar kapsamında çocuğa anlayab leceğ b r d lde b lg lend rmed ğ , yüksek yararı lkes n n gözet lmed ğ , sosyal çalışma görevl ler nden destek alınamadığı, hukuk yardımın kal tes nde sorunlar bulunduğu ve standart, eğ t m ve denet m eks kl ğ n n yaşandığı değerlend r lm şt r. (Öztürk ve arkadaşları, 2019). Mutlu tarafından yapılan araştırmada se mevcut l teratürden ayrışan b r bulgu olarak katılımcılar açısından adl sürec kolaylaştıran faktörler arasında avukat atanmış olması sayılmıştır (Mutlu, 2022). BMÇHK, 2 Haz ran 2023 tar h nde yayınladığı Türk ye hakkındak sonuç gözlemler nde "Standart çalışma usuller n n ve avukatlara yönel k eğ t m programlarının eks kl ğ de dah l olmak üzere, çocuklara yönel k hukuk yardıma l şk n s stemat k kal te sorunları" na yönel k end şeler n n devam ett ğ n b ld rerek; çocukların dah l olduğu davalarla lg lenen tüm profesyonellere yönel k kapsamlı eğ t mler n s stemat k olarak ver lmes n önermekted r. 2.4.5. Koruyucu ve Destekley c Tedb rler ÇKK'n n 5' nc maddes ne göre "koruyucu ve destekley c tedb rler çocuğun öncel kle kend a le ortamında korunmasını sağlamaya yönel k danışmanlık, eğ t m, bakım, sağlık ve 48