Çocuk Ceza Yargılaması ve Çocuk Hakları
savunmasızlıklarını değ l, aynı zamanda gel şen kapas teler yle tutarlı b r şek lde haklarını
kullanma konusundak eyleml l kler n ve kapas teler n de kabul etmekted r (L efaard, 2016).
17 Kasım 2010'da Avrupa Konsey Bakanlar Kom tes Çocuk Dostu Adalete İl şk n
Rehber İlkeler (Rehber İlkeler) kabul etm şt r. Rehber İlkeler "yargı şlemler nde çocukların
b lg lend r lme, tems l ed lme, katılımda bulunma ve korunma hakları dâh l olmak üzere bütün
haklarına, çocuğun olgunluk ve anlayış düzey ne ve davanın koşullarına gereken önem
ver lerek sonuna kadar saygı göster lmes ve uyulmasının sağlanması" amacını taşımaktadır.
İlkeler, Avrupa Konsey üye ülkeler ç n "çocuk haklarını hayata geç rmek ve mevcut eks kler
g dermek üzere teşv k etmek; adl s stemdek çocukların, statüler ne ve kapas teler ne
bakılmaksızın, özel ht yaçlarına göre yaptıkları düzenlemelerde prat k b r araç olarak h zmet
etmek" hedef nded r.
Bağlayıcı olmayan hukuk b r araç olan Rehber İlkeler n kabul ed lmes yle b rl kte
çocuk dostu adalet kavramı, çocukların adalet s stem ndek konumuna l şk n Avrupa yasal ve
s yas çerçeves n n b r parçası hal ne gelm ş, AB mevzuatının gel şt r lmes ne ve çocuklarla
lg l f nansman ayrılmasına katkı verm ş, AİHM çt hadında g derek artan b r şek lde referans
kaynağı olarak kullanılarak AİHS' n yorumlanmasında başvurulan lg l uluslararası hukuk
belgeler arasındak yer n almış böylece "yumuşak hukuk" (soft law) statüsünün neredeyse
ötes ne geçeb lm şt r (L efaard, 2016). Rehber İlkeler, Avrupa Konsey Çocuk Hakları
Stratej s 'n n ayrılmaz b r parçasıdır ve bu alanda b r dönüm noktasını tems l etmekted r (FRA,
2015).
Rehber İlkelerde, uluslararası nsan hakları belgeler
le AİHM çt hatları temel
alınarak oluşturulan temel prens pler; çocuğun katılım hakkı, yüksek menfaat , hays yet ,
ayrımcılığa karşı korunması ve hukukun üstünlüğü olarak sıralanmıştır. Bu lkeler çerçeves nde
şleyen b r çocuk dostu adalet s stem , er ş leb l r, yaşa uygun, hızlı, özenl , çocuğun haklarına
ve ht yaçlarına odaklı ve saygılı olmalıdır. (Avrupa Konsey , 2010).
28