Çocuk Ceza Yargılaması ve Çocuk Hakları
2. GENEL BİLGİLER
2.1. Çocuk ve Suça Sürüklenen Çocuk
BMÇHS'n n 1' nc maddes "Bu Sözleşme uyarınca çocuğa uygulanab lecek olan
kanuna göre daha erken yaşta reş t olma durumu har ç, onsek z yaşına kadar her nsan çocuk
sayılır" hükmünü çermekted r. Buna göre taraf devlet n yasaları çocukluğun sonra ermes n
daha öncek yaşlar ç n kabul etmed ğ müddetçe çocukluk 18' nc yaş günüyle b rl kte sona
ermekted r ancak BMÇHK, reş t olma yaşı 18’den küçük olan devletler , bu yaşı gözden
geç rmeler ve yükseltmeler konusunda teşv k etmekted r (Hodgk n ve Newell, 2002).
Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 6'ncı maddes n n 1' nc fıkrasının b bend ne göre henüz
onsek z yaşını doldurmamış k ş çocuktur. ÇKK'ya göre se "daha erken yaşta erg n olsa b le
onsek z yaşını doldurmamış k ş " çocuk olarak kabul ed lm şt r. ÇKK, anılan çocuk tanımı le
BMÇHS'dek yorumu, çocuklar leh ne aşarak b yoloj k olarak 18' doldurmamasına rağmen
hukuken erg n kılınan çocukların yararına olan b r yaklaşımı ben msemekted r (Çınar, 2020).
TCK ve ÇKK'nın anılan maddeler uyarınca, erg n sayılan k ş ler de ceza yargılaması açısından
çocuk olarak kabul ed lerek çocuğa özgü haklardan yararlanmaya devam edecekt r (Uçar
Kılınç, 2020).
ÇKK'nın tanımlar başlıklı 3'üncü maddes n n 1.fıkrasının a bend nde “kanunlarda suç
olarak tanımlanan b r f l şled ğ dd ası le hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan ya
da şled ğ f lden dolayı hakkında güvenl k tedb r ne karar ver len çocuğu” suça sürüklenen
çocuk olarak kabul ed lm şt r.
Suça sürüklenen çocuk kavramının ÇKK'da b l nçl b r seç mle kullanıldığı, çocuğun
çsel faktörlerden z yade dışsal faktörler n etk s yle suçla l şk lend ğ n n kabulüyle, maruz
kaldığı koşulların yargılamada d kkate alınması gerekl l ğ nden doğduğu bel rt lmekted r
(TİHEK, 2022).
10