Çocuk Ceza Yargılaması ve Çocuk Hakları
fade ed lm şse de Sözleşme'de özel b r yaşa şaret ed lmed ğ görülmekted r. Avrupa Konsey
Rehber İlkeler de 23'üncü maddes nde ceza sorumluluğu ç n yasalarla bel rlenecek asgar
yaşın çok düşük olmaması gerekt ğ n bel rtm ş, üye ülkelere bell b r yaşı göstermekten
kaçınmıştır.
Kom te, 2009 yılında yayınlanan "Çocuk Adalet nde Çocuk Hakları" başlıklı 10 Numaralı
Genel Yorumunda mutlak asgar ceza sorumluluk yaşını 12'ye çıkarılmasını tavs ye ederken
2019 yılında "Çocuk Adalet S stem nde Çocuk Haklarına İl şk n" 24 Numaralı Genel Yorumu
le yaklaşım değ ş kl ğ ne g tm ş ve çocuk gel ş m ve nörob l m alanlarındak son gel şmeler
d kkate alarak taraf devletlere asgar ceza sorumluluk yaşını en az 14'e çıkarmayı önerm şt r.
Kom te, 12-13 yaşlarındak çocukların henüz bey n gel ş mler n tamamlamamaları neden yle
soyut akıl yürütme ve olgunluk kapas teler n n gel şme aşamasında olduğunu gösteren b l msel
kanıtlara vurgu yaparak, bu yaşlardak çocukların şled kler dd a olunan f ller n etk ler n ve
ceza
yargılamalarını
anlayab lme
ht maller n n
az
olduğunu
bel rterek
öner s n
gerekçelend rm şt r. Ayrıca, ergenl kte çocukların bey n gel ş mler n n devam ett ğ n ve bu
durumun da karar alma süreçler n etk led ğ n aktaran Kom te, asgar ceza sorumluluk yaşının
14'e çıkartılmasını teşv k etmekle yet nmeyerek, asgar ceza sorumluluk yaşlarını 15-16 olarak
kabul eden taraf devletler takd rle karşıladığını da açıklamıştır. Bununla b rl kte, Kom te, ceza
sorumluluğu ç n k ayrı asgar yaşın bel rlenmes yle, alt sınırın üstünde ancak üst sınırın
altında olup da gerekl olgunluğa er şt kler kanıtlanan çocukların ceza sorumluluğunun
olduğunun kabul ed lmes ne l şk n s stem eleşt rmekted r. Koruyucu amaçla get r len ve her
b r çocuğa özgü yapılacak değerlend rmeler öngören bu yaklaşımın olumlu tarafları olsa da
takd r yetk s n n çok gen ş tutulması neden yle ayrımcı uygulamalara neden olduğu
bel rt lm şt r.
BMÇHK'nın 24 Numaralı Genel Yorumunda asgar ceza yaşının 14'e yükselt lmes yle hatta
15 ve 16 yaşın öner lmes yle b rl kte güçlü b r küresel mesaj ver ld ğ n , taraf devletler üzer nde
42
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle