Çocuk Ceza Yargılaması ve Çocuk Hakları
kurumlarda tutulan çocukların çok büyük bölümünün ruh sağlığı tedav s ne ht yaç duyduğunu
gösteren çalışmalar da bulunmaktadır (S lva, 2014).
L teratürün ortaya koyduğu bu çerçeve, çocukların ceza sorumluluklarının tesp t n n
önem n göstermekted r. ÇKK’nın 35’ nc maddes uyarınca 12-15 yaş arası çocukların ceza
sorumluluğunun
değerlend r lmes nde
sosyal
nceleme
raporu
(SİR)
göz
önünde
bulundurulmalıdır. Çocuk Koruma Kanununun Uygulanmasına İl şk n Usûl ve Esaslar
Hakkında Yönetmel k’ n (ÇKKUY) 20’nc maddes n n 4’üncü fıkrası uyarınca, hak m veya
mahkeme, bu değerlend rmey yaparken SİR le b rl kte adl tıp uzmanı, ps k yatr st ve
zorunluluk hal nde uzman hek mden görüş alır. Bu madde kapsamında yapılan adl ps k yatr k
değerlend rme, yargılamaya konu olan eylem anındak "duygu, düşünce ve davranışların"
ncelenmes d r (Doğangün ve Özhan, 2020). Ceza sorumluluğunun araştırılmasında, çocuğun
b l şsel, ps kososyal ve ahlak gel ş m le ruh sağlığı sorunları ve yargılama yet s n n
olgunlaşması ve karar verme yet s n n ncelenmel d r (UNICEF, 2010a). Ancak bu nceleme
sırasında z h nsel becer ler n n dışında, b yops kososyal ve sosyal-kültürel faktörlerle b rl kte
çocuğun ahlak muhakeme, hukuk muhakeme ve hukuk b lg düzey n n göz önünde
bulundurulması gerekmekted r (Erdener, 2011). Adl ps k yatr k değerlend rme, çocuğun
yalnızca akıl hastalıkları ve zeka ger l ğ yönünden değerlend r lmes le sınırlı kalmamalı,
b l şsel, ps kososyal, ahlak gel ş m , yargılama ve karar verme yet s le ruh sağlığı problemler
ncelenmel ; madde kullanımı, kend ne ya da başkasına zarar verme g b r sk faktörler olması
hal nde se bu durumun ps kopatoloj le bağlantısı bel rlenerek gerekl önlemler n alınması
sağlanmalıdır (Tırtıl ve arkadaşları, 2019).
Yapılan b r araştırmaya göre ceza sorumluluğunun tesp t ç n dosyaların %89'unda
sosyal nceleme raporu le Adl Tıp Kurumu'ndan alınan raporunun b rl kte hükme esas alındığı
tesp t ed lm şt r (Yüce, 2019). Bununla beraber başka b r araştırmada da suça sürüklenen
çocuklarla lg l adl ps k yatr k raporlarda %18-75 arasında değ şen oranlarda çocukların ceza
39
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle