6.5. AĞIRLAŞTIRILMIŞ MÜEBBET HÜKÜMLÜSÜ MAHPUSLAR
Genel Durum
Türkiye’de idam cezasının kaldırıldığı 2002 yılında bu cezanın yerine getirilmiş ve Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına
göre bir kişiye verilebilecek en ağır ceza haline gelmiş olan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının infaz koşulları
29/12/2004 yılında yürürlüğe giren Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’la düzenlenmiştir.
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının infazı, bu cezayı almış tüm mahpusların günlerinin 20-23 saatini tek
kişilik, 7-8 metrekarelik bir hücrede ve her türlü anlamlı sosyal temastan yoksun bir şekilde geçirmelerini
öngörmektedir. “Adli suçlardan” ağırlaştırılmış müebbet hükmü verilen mahpuslar için 30 yıl sonra, örgütlü
suçlardan dolayı ağırlaştırılmış müebbet hükmü verilen mahpuslar için 36 y��l sonra tahliye umudu varken;
“siyasi suçlardan” ağırlaştırılmış müebbet hükmü verilen mahpuslar için bu cezanın infazı mahpusların hayatları
boyunca devam etmektedir. Ziyaret edilme, telefon hakkı, sosyal etkinliklere katılma ve çalışma yönünden diğer
tüm mahpuslardan kısıtlı haklara sahip olan ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların en hafif tabirle
94
“olağanüstü bir infaz rejimi”ne tâbi oldukları söylenebilir.
Türkiye hapishanelerindeki ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpus sayısına ilişkin kamuoyuyla paylaşılan
son istatistik, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’nün derneğimizin yaptığı bilgi edinme
başvurusu üzerine paylaştığı cevabi yazıdaki “terör ve örgütlü suçlardan 126, adli suçlardan 1327 olmak üzere
toplamda 1453 hükümlü” olduğu yönündeki bilgidir. Önceki yıllarda olduğu gibi 2020 yılında da ağırlaştırılmış
müebbet hükümlüsü mahpusların sayısına ilişkin hiçbir istatistik kamuoyuyla paylaşılmamış ve 28.08.2020
tarihinde CİMER aracılığıyla Adalet Bakanlığı’na yaptığımız ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların
istatistiklerine ilişkin bilgi edinme başvurumuza herhangi bir yanıt verilmemiştir.
Halihazırda birçoğu uzun yıllardır tecrit altında yaşamlarını sürdüren ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü
mahpusların 2020 yılında COVID-19 salgınının getirdiği düzenleme ve uygulamaların fiziksel, psikolojik ve sosyal
yönden olumsuz etkilerini en derinden hisseden mahpus gruplarından biri olduğunu söylemek mümkündür.
94
Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların hapishane koşullarını daha detaylı incelemek için bkz. Aydınoğlu İ. ve Yusufoğlu E. (2018),
Türkiye’de Ağırlaştırılmış Müebbet Hükümlüsü Mahpus Olmak, TCPS Yayınları ve Demirbaş H. B, Sağlam D. (2020), Ceza İnfaz Sisteminde
Sivil Toplum Derneği Yıllık Rapor 2019.
69
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle