1.2. Araştırmanın İçerik Akışı
Tez çalışması, sonuç bölümüne ulaşırken üç bölümden oluşan araştırmalarla çalışmayı
yönlendirmektedir.
İlk olarak, çocuk kapalı ceza infaz kurumunda barındırılan 12-18 yaş arasındaki tutuklu
çocukların gelişimsel ihtiyaçları ve çevreden gelen etkilerle şekillenen davranışsal özelliklerini
tanımlamak amacıyla iyileştirici çevreyle ilişkili teoriler incelenmekte ve tasarım stratejisi
geliştirilmektedir. Tutuklu çocuğun mekânı anlamlandırması, sorunlarını tanımlaması ve isteklerini
ortaya koyması kendi dilinden ilk olarak grup süreçlerinde bireysel görüşmelerden elde
edilmektedir. Aynı zamanda kurum içi personellerin çevresel/bağlamsal etkenlerle ilgili genel
düşünceleri nitel araştırma kapsamına dâhil edilmiştir.
İkinci olarak, Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ortam tasarımına veri sağlayacak tutuklu
çocukların mekânlara erişim bağlantıları, günlük aktivite çeşitleri, saat bazında mekân kullanımı ve
psiko-sosyal durumu, kurumsal yönetim sistemleri ve hapsedilme koşulları çerçevesinde
araştırılmaktadır. Tutuklu çocukların Cezaevi Çevre Envanteri anketine katılımı aracılığıyla alt
boyutlara göre çevrenin etkisi analiz edilmekte, kendi hakkında sorular yoluyla psiko-sosyal
durumları tespit edilmektedir. Psiko-sosyal durumlarının saptanması ve çevresel boyutlarıyla
karşılaştırılması, birbirine etkilerin doğrultusu ve ağırlığının ortaya konması nicel yöntemlerle
hesaplanmaktadır. Ek olarak, günlük zaman ölçüm çizelgesi aracılığıyla mekânları kullanım
sıklıkları, infaz koruma memuru tarafından yapılan 1(bir) tutuklu çocuğun 15 günlük gözlemi
sonucu elde edilmiştir.
Üçüncü olarak ise Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumu binalarının seçilen örnekler
üzerinden incelenmesi, tutuklu çocukların ve kurum personellerinin mekân gereksinimlerinin
araştırılması ve görsel & yazılı anlatı teknikleriyle ihtiyaç programı belirlenmektedir. Çalışma
kapsamında Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumu binalarını araştırmak için Türkiye’de bulunan Ceza
ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü’ne bağlı toplamda yedi kurumdan üçünde alan çalışması
yürütülmüştür. Bu üç kurumun seçilme kriterleri ise şunlardır: Türkiye’deki kurumları temsil
etmesi, farklı bölgelerde konumlanışı ve kurumun araştırma izni kapsamında yer almasıdır. Çocuk
Kapalı Ceza İnfaz kurumları hakkında bilgi edinmek, kurumsal organizasyonu ve yönetim
sistemini anlamak amacıyla literatür taraması, yerinde gözlem ve bireysel görüşmeler yapılmıştır.
Kurumlarda benzer mekânsal organizasyonun olup olmadığı, kullanım sırasında ortaya çıkan
mekânsal ihtiyaçları araştırılmıştır.
Özetle, mimari kurama dayanan tasarım yaklaşımı, tutuklu çocukların fiziksel, psiko-sosyal
gereksinimlerini destekleyen ortam bilgisi ve alan çalışmasından elde edilen program verileri
birleşerek Şekil 1.1. de görüldüğü üzere sonuca yönlendirmiştir.
2