ÖĞRENCILER VE EĞITIME ERIŞIM EĞİTİM İZLEME RAPORU 2020
Okullulaşma oranları bölgeler ve iller ayrımında incelendiğinde önemli farklar göze
çarpmaya devam ediyor. İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması’na (İBBS) göre
incelendiğinde,22 5 yaşta okulöncesinde net okullulaşma oranı Kuzeydoğu Anadolu’da en
düşük (%63,4), Batı Marmara’da en yüksektir (%80,8). Dolayısıyla iki bölge arasında 17,4
yüzde puan fark olduğu görülüyor. İl kırılımında bakıldığında, 5 yaşta okulöncesinde net
okullulaşma oranının en düşük olduğu il Şanlıurfa’dır (%54,5). Bu oranlardan anlaşıldığı
üzere okulöncesinde eğitime erişimde bölgesel olarak önemli farklılıklar bulunuyor. Bu
da eğitimde eşitlik ilkesinin ihlali anlamına geliyor.
3-5 yaşta okulöncesinde net okullulaşma oranının en düşük olduğu 5 il şöyledir:
Şanlıurfa (%29,5), Gaziantep (%30,9), Muş (%31,1), Mardin (%31,4), Ağrı (%31,7). Bu yaş
ve kademede net okullulaşma oranının en yüksek olduğu iller ise Erzincan (%60,7),
Amasya (%57,1), Burdur (%56,7), Giresun (%55,6) ve Tunceli’dir (%55,5). OECD ülkeleriyle
kıyaslanabilir verilerin bulunduğu 2018 yılına ait verilere göre, Türkiye’de 3-5 yaş
okullulaşma oranı %42,8 iken OECD ortalamasında bu oran %87,6’dır.23 2018 yılı
verilerine göre, 3-5 yaş okullaşma oranının en düşük olduğu OECD ülkesi Türkiye’dir.
2019-20 eğitim-öğretim yılında 3 yaşta yaklaşık 1.137.000 çocuğun,24 4 yaşta 886.319
çocuğun okullulaşmamış olduğu görülüyor. 5 yaşta okulöncesi hizmetlerinden
yararlanmayan çocuk sayısı ise 387.272’dir. 5 yaşta okulöncesi eğitim hizmetlerinden
yararlanmayan ancak ilkokul kademesinde öğrenim gören çocuk sayısı da 52.210’dur.
Çocukların okula hazırl��k sürecinden geçmeden ilkokula başlıyor olmaları tüm akademik
hayatlarını ve okula uyum süreçlerini etkileyen bir durumdur.
GRAFİK 1: OKULÖNCESİNDE NET OKULLULAŞMA ORANLARI VE TOPLAM ÖĞRENCİ SAYISI
80
%
1800
70
66,9
68,3
40
50,4
50,8
52,4
38,5
39,1
41,8
1200
1000
800
30
600
20
400
10
200
2009-10
2010-11
Toplam öğrenci sayısı
2011-12
2012-13
2013-14
3-5 yaş net okullulaşma oranı
2014-15
2015-16
2016-17
2017-18
4-5 yaş net okullulaşma oranı
2018-19
2019-20
0
5 yaş net okullulaşma oranı
Kaynak: 2018-19’a kadar olan yıllara ait bilgiler ERG (2019) kaynağından, 2019-20 yılına ait bilgiler MEB (2020b) kaynağından alındı. Kaynaklarda 201112’ye kadar 5 yaş net okullulaşma oranı bilgisi yer almıyor.
22
İBBS 1. Düzey bölgeleri şunlardır: İstanbul, Batı Marmara, Ege, Doğu Marmara, Batı Anadolu, Akdeniz, Orta Anadolu, Doğu
Karadeniz, Kuzeydoğu Anadolu, Orta Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu.
23
OECD, 2020.
24
MEB (2020b) verilerinde 3 yaşta okullulaşma oranı 2016 yılı Ocak-Eylül ayları arasında doğan toplam çocuk sayısına göre
veriliyor. Hesaplama Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından sağlanan 2018 yılına ait çağ nüfusu verileri kullanılarak
yapıldı.
Öğrenci sayısı (bin)
50
0
1600
1400
60
Okullulaşma oranı
71,2
15