32 EĞİTİM REFORMU GIRIŞIMI C O V I D -1 9 ’ U N E Ğ I T I M E ERIŞIME ETKISI COVID-19 nedeniyle dünya genelinde Türkiye’nin de aralarında bulunduğu çok sayıda ülkede okullarda örgün eğitime ara verildi. Türkiye’de ilkokullar, ortaokullar ve liseler için 16 Mart itibarıyla 1 hafta, üniversite öğrencileri için ise 3 hafta zorunlu tatil ilan edildi. İlkokul, ortaokul ve lise öğrencileri 23 Mart’tan itibaren EBA ve TRT aracılığıyla eğitimlerine uzaktan eğitim yoluyla devam ettiler. Uzaktan eğitime erişimi artırmak amacıyla EBA kullanımı için bütün operatörlerden belirli kotalarda ücretsiz internet erişimi imkânı sağlandı. Uzaktan eğitim süreci EBA web sitesi (www.eba.gov.tr) ve TRT EBA TV aracılığıyla yürütüldü. Özel okullar ise çoğunlukla kendi uzaktan eğitim sistemlerini kullandılar. 23 Mart 2020’den 1 Haziran 2020’ye kadar geçen sürede özel önlem gereken bazı gruplar için uzaktan eğitime erişim seçeneklerinin çeşitlendirilmesi çalışmaları yürütüldü. Özel gereksinimli çocuklar, kırsal alanda yaşayan çocuklar, mülteci çocuklar, tarım işçisi ailelerin çocukları i��in uzaktan eğitim materyalleri geliştirildi ve programlar hazırlandı.62 MEB’in yürüttüğü ve geliştirdiği erişim uygulamalarına karşın içinde bulunduğu koşullar nedeniyle uzaktan eğitime dahi erişemeyen, erişme imkânı olsa bile yine içinde bulunduğu koşullar nedeniyle uzaktan eğitim araçlarını etkin izleyemeyen öğrenciler oldu. Bu süreçte öğrenciler arasındaki “dijital uçurum” var olan eşitsizlikleri daha da derinleştirme riskini artırdı.63 MEB tarafından Dünya Bankası’nın Çevre ve Sosyal Çerçevesi uygulanarak hayata geçirilecek Türkiye Güvenli Okullaşma ve Uzaktan Eğitim (SSDE) Projesi kapsamında yapılan değerlendirmeler de bu riske işaret ediyor. “COVID-19 pandemisi sırasında uzaktan eğitim ile güvenli bir eğitim sağlamak ve bu durumdan güçlü bir şekilde çıkmak için Türkiye’nin eğitim sektörünü desteklemeyi hedefleyen” proje Dünya Bankası finansmanıyla gerçekleştiriliyor.64 Proje kapsamında hazırlanan raporda, “Türkiye’de mevcut durumda sosyoekonomik gruplar arasında halihazırda geniş bir öğrenme boşluğu” bulunduğu ve “ülke içindeki öğrenciler arasındaki uçurumun daha da fazla büyümemesi için mevcut uzaktan eğitim verimliliğinin geliştirilmesi ve nüfusun tüm katmanlarına ulaştırılması” gerektiği belirtiliyor.65 62 Özer, 2020. 63 Aktaş Salman, 24 Nisan 2020. 64 MEB YEĞİTEK, 20 Ekim 2020. 65 MEB YEĞİTEK, 2020, s. 19.