çocuk mahpusun hakları Veli: 18 yaşından küçüklerin anne babalarına veli denir. Veli, çocuğun yasal temsilcisidir. Eğer annen ve baban hayattalarsa ve evlilerse ikisi birden velin olur. Eğer bir tanesi öldüyse diğeri tek başına veli olur. Anne ve baban boşandılarsa hangisinin veli olacağına mahkeme karar verir. Anne ve baban hayatta değilse ya da mahkeme onların veli olmamasına karar verdiyse senin için bir vasi belirlenir. Vasi: Kanunların belirlediği durumlarda bir kişinin haklarını korumak üzere seçilen kişidir. Vasi de veli gibi yasal temsilcidir. Bu kişi, mahkeme tarafından seçilir. Bir yıldan fazla süreli ceza alan bir hükümlüysen mahkeme sana vasi atar. Sen içeride olduğun için yapamadığın işleri vasin, sana yardımcı olmak için, senin yerine yapar. Bilerek/Bilmeyerek Yapmak Kasten: Bir davranışı bilerek ve isteyerek yapmak. Örneğin disiplin cezasına neden olacak bir fiili kasten yaparsan ceza alırsın, yanlışlıkla yaparsan almaman gerekir (bunun ayrıntılarını disiplin cezasını anlatan bölümde bulabilirsin). Taksiren: Bir davranışı yanlışlıkla, dikkatsizlikle yapmak. Sivil Toplum Sivil toplum örgütü: Devlet kurumlarının dışında kalan, para kazanmayı değil, destek sağlamayı amaçlayan, sosyal ve hak amaçlı çalışmalar yapan kuruluşlardır. Dernekler ve vakıflar sivil toplum örgütleridir. Bizim derneğimiz dışında pek çok sivil toplum örgütü vardır. Bu örgütler belirledikleri bir konuda çalışmalar yaparlar. Örneğin biz, hapishanelerle ilgili çalışmalar yürütüyoruz. 15