DEPREM VE ÇOCUK MAHPUSLAR ÖN ARAŞTIRMA RAPORU
Sonuç
Raporumuzun birinci bölümünde deprem sonrasında mevcut durumu ortaya koyarken ikinci
bölümünde neler yapılması gerektiğini, üçüncü bölümde ise barolar ve sivil toplum iş birliğinin
hangi alanlarda hayata geçebileceğine yer verdik.
Türkiye’nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’ye göre
özgürlüğünden yoksun bırakılan çocukların insancıl biçimde ve insan kişiliğinin özünde bulunan
saygınlık ve kendi yaşındaki kişilerin gereksinimleri göz önünde tutularak, durumları ile orantılı
ve kendi esenliklerine olacak şekilde muamele görmeleri bir çocuk hakkıyken,
deprem gibi travmatik bir yaşam olayının ardından çocukların kapalı kurumlarda tutulmaya
devam edilmelerinin çocuğun yüksek yararı ilkesi, gelişim ve sağlık haklarının ihlali
niteliğinde olduğunu tespit ettik.
Ön Araştırma raporumuzdaki tüm bulgulara bakıldığında,
-
-
-
Baroların, adliyelerin ve ceza infaz kurumlarının deprem nedeniyle aldığı büyük fiziksel
hasarlar ve halen yaşanan mekânsal sınırlılıklar,
Deprem bölgesinde insan hakları/çocuk hakları alanında çalışan ve zaten sayıca da az
olan avukatlar arasında; hayatını, yakınlarını, evlerini, ofislerini kaybedenlerin, başka
illere göç etmek durumunda kalanların bulunması; bölgede halen çocuk hakları
alanında çal��şan avukatların deprem sonrasında büyük risk taşıyan çocuk ihmal ve
istismarına yönelik ihbarlara öncelik vermek durumunda kalmaları,
Deprem öncesinde, deprem bölgesinde çocuk mahpuslarla ve adli sistemdeki
çocuklarla ilgili iş birlikleri kurulup olumlu adımlar atılmış olsa da depremden sonra bu
çalışmaların tamamen kesintiye uğraması, çocuklar hakkında bilgi alınamaz hale
gelinmesi,
Çocuk mahpusların depremden sonra ihtiyaçları gözetilmeden farklı kurumlara sevk
edilmeleri ve bu işlemler sırasındaki hukuka aykırılıklar
çocuk adalet sisteminde hızlı bir gerilemenin yaşanacağı tehlikesi ile karşı karşıya
olduğumuzu gösteriyor.
Bu yüzden, katılımcı avukatlar tarafından en fazla vurgulanan önerileri bir kere daha tekrar
etme gereği duyuyoruz:
-
Çocuk ceza infaz kurumlarının bağımsız izlemeye açılması,
Afete hazırlıklı barolar ve bu barolar arasında koordinasyon & destek
mekanizmalarının oluşturulması,
Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı, 2023
21