CİSST 2021 YILI HAPİSHANELER RAPORU
CİSST’in bu konulara ilişkin istatistiki veri elde edebilmek için yaptığı bilgi edinme başvuruları, “kamuoyunu
ilgilendirmeyen kurum içi bilgi oldukları” gerekçesiyle reddedilmiştir. Bu cevap dernek tarafından Kamu Denetçiliği
Kurumuna taşınmış, Kamu Denetçiliği Kurumu başvuruya verdiği cevapta “dostane çözüm” önerisinde bulunmuştur.
Yapılan bilgi edinme başvurularında kaç kadının ücretsiz pedden yararlanabildiği, hapishanelerde kaç kadın infaz
kurumu memurunun bulunduğu da sorulmuştur. Bu sorulara da diğer sorulara benzer bir yanıt alınmıştır. Buna karşılık
Ceza Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, “dostane çözüm” süreci neticesinde, kaç kadının kadın hapishanelerinde tutulduğu
ve kaçının karma hapishanelerde tutulduğu verisini CİSST ile paylaşmaya karar vermiştir. Nisan 2021 tarihinde verilen
bu karar ardından Ceza Tevkifevleri Genel Müdürlüğü 15 Eylül tarihli verileri paylaşmıştır. Buna göre 9953 kadın
mahpusun neredeyse yarısı karma hapishanelerde tutulmaktadır. Açıklanan veriler kadınların ihtiyaçlarının göz ardı
edildiği savını doğrular niteliktedir.
Bu veriler vesilesiyle Nisan 2020 tarihinde infaz kanununda değişiklik yapılmasının peşi
sıra gelen tahliyelere rağmen bir yıl içerisinde hapishanelerde kadın mahpus nüfusunda
artış yaşandığı da tespit edilmiştir.
6.2.3. Öne Çıkan Başlıklar
Hapishanelerde pandemi sebebiyle kapatılma şartlarında yaşanan yoğunlaşma 2021 yılında da hakların alternatif
yaratılmadan kısıtlanmasıyla devam etmiştir. Bu durum kadın mahpusların sosyal faaliyet, etkinlik ve atölyelere
erişimini engellemiş, sağlık sorunlarını derinleştirmiş, dış dünya ile iletişimlerini kısıtlamıştır. Kısıtlamalar tüm
mahpuslar için geçerli olsa da kadın mahpusların özgün ihtiyaçlarının göz ardı edilmesinin yarattığı ihlalleri ve infaz
sistemi tarafından görülmemek suretiyle maruz kaldıkları ayrımcılığı derinleştirmiştir.
Sağlık Hizmetlerine Erişim
Cinsiyet kimliklerinden bağımsız olarak mahpusların hastaneye sevk edilebilmesi için sırasıyla dilekçe yazılması,
revire gidilmesi, revirdeki doktor tarafından mahpusun dışarıdaki hastaneye gidebilecek boyutta bir hastalığının
olduğuna karar verilmesi gerekir. Diş muayeneleri için ise ayrı bir prosedür yürütülmekte ve bu muayenelerde sevkler
daha da zor yapılmaktadır.
Pandemi ile birlikte zorunlu sevk ile hapishane dışına çıkan mahpuslara ve mahkemeye gitmek için hapishane dışına
çıkan mahpuslara hapishaneye döndüklerinde uygulanan 14 günlük karantina, kendi bakımını tek başına sağlamakta
güçlük çeken kadın mahpuslar için de zorluk yaratmıştır. Mahpuslar karantina sürecinde yaşanan sorunlar sebebiyle
hastaneye sevk edilmekten mümkün olduğunca imtina etmiştir. Yine 2021 yılında, farklı hapishanelerde COVID-19
belirtisi gösteren birden çok mahpus olmasına rağmen mahpuslara test yapılmamış, bu durum mahpusların hastalık
süreçlerini kendi kendilerine atlatmalarına sebep olmuştur.
Mahpusların kadın olmaktan kaynaklı sağlık alanında yaşadıkları sorunlara, hastane sevkleri sırasında kadın
mahpuslara erkek güvenlik görevlilerinin refakat etmesi, uzun süreli yolu olan sevklerde kişisel ihtiyaçlarının göz
ardı edilmesi yahut sözlü tacize varan söylemlere maruz kalmaları, kadın sağlığı kontrollerinde kelepçeli muayene
dayatılması, erkek güvenlik görevlilerinin muayene odasından çıkmaması örnek gösterilebilir.
51
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle