CİSST 2021 YILI HAPİSHANELER RAPORU
izleme kurullarının hapishaneleri ziyaret edememeleri ve içeride izleme yapamamaları, hak ihlallerinin ve şikâyetlerin
çözümlenemeyeceği fikrini güçlendirmiş; mahpuslar baskı hissetmelerine karşın başvuru yapmamayı ve karşılaştıkları
ayrımcılıkları sivil toplum örgütlerine aktarmamayı tercih etmişlerdir.
2021 yılında hapishanelere ilişkin çalışma düzenini, yöntemini ve bu kuruluşta çalışanların uyacakları kuralları
belirleyen yönetmeliklerde üst üste değişiklikler yapılmış ve bu değişikliklerle hapishane idarelerine hukuka aykırı
şekilde geniş yetkiler verilmiştir. Bunlardan CİSST’e 2021 yılında en sık iletilen şikâyetlerden en öne çıkanı İdare ve
G��zlem Kurullarına mahpusların koşullu salıverilmesi uygulamasında geniş takdir yetkileri veren tartışmalı İdare ve
Gözlem Kurulları Yönetmeliğidir.77 Bu düzenleme ile mahpusların koşullu salıverilmeleri için gerekli olan değerlendirme
için hapishanelerin İdare ve Gözlem Kurullarına geniş yetkiler verildiğinden, tahliyesi gelen birçok mahpus İdare ve
Gözlem Kurullarının keyfi kararlarıyla tahliyelerinin engellendiğini tarafımıza iletmiştir.
4.2.2. Tecrit
Mahpusların faydalandıkları sohbet hakkı, atölyeler, kütüphane, sinema, açık ve kapalı spor alanları ve faaliyetler
COVID-19 önlemleri kapsamında 14 Mart 2020’de durdurulmuştu. CİSST’in 2019 yılında yayınladığı raporda belirtildiği
üzere pandemi öncesinde de Türkiye’de mahpusların büyük bir kısmı, çok kısıtlı spor faaliyeti dışında hiçbir etkinliğe
katılamamaktaydı.
2020 yılının tamamında, normalleşme sürecine geçildiği dönemler de dahil olmak üzere
hapishanelerde herhangi bir sosyal etkinliğin yapılmadığı mahpuslar tarafından iletilmiştir. 2021 yılında ise dışarıda
normalleşme devam ederken hapishanelerde salgının yayılma tehlikesiyle ilgili olmayan kısıtlamaların da devam
ettiği ve bir nevi kalıcılaştığı görülmüştür.
2021 yılı boyunca da aynı koğuşta kalan ve temas halinde olmaları sebebiyle risk taşımayan mahpusların açık spor
alanlarına çıkmak üzere yaptıkları başvuruların olumsuz sonuçlandığı aktarılmıştır. Mahpusların kaldıkları koğuşlar
dışında başka koğuşlarla ve kişilerle sosyalleşememeleri, LGBTİ+ mahpuslar gibi tekli hücrede kalmak zorunda olan
mahpusların da pandemi sürecinde ortak alanlardan faydalanamamaları, hapsedilmelerine ek olarak tecrit durumunu
daha da artırmıştır. Mahpusların dışarıyla temaslarının olmadığı ve risk taşımadıkları durumlarda da koğuş değişikliği
talepleri kabul edilmemiştir.
Tecrit 126 vaka
77
Tek başına kapatılma
72
Atölye ve kurslara çıkarılmama
69
Kütüphaneye çıkarılmama
38
Sinema salonuna çıkarılmama
42
Sohbete çıkarılmama
36
https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/12/20201229-3.htm Erişim Tarihi: 16.06.2022.
31