CİSST 2021 YILI HAPİSHANELER RAPORU 6.6. ÖĞRENCİ MAHPUSLAR 6.6.1. Tanım Hapisteki öğrenciler, öğrenimini bir aşamada kesmek zorunda kalmış ve sürdürmek isteyen mahpuslardır. Öğrenimini sürdürmek isteyen mahpusların, bu hususa ilişkin bilgiye ve eğitim materyallerine erişim ihtiyaçları başta olmak üzere, uygun ders çalışma koşullarının oluşturulması, sınav, tercih ve kayıt süreçlerine ilişkin bilgilendirilme ihtiyacı gibi birçok özel ihtiyacı bulunur. Mahpusların örgün eğitim veren üniversitelere kabul edilmeleri için üniversite kurullarının kabul kararı vermesi gerekir. Hangi üniversitenin mahpusları kabul edip etmediğine ilişkin kamusal bir bilgi bulunmamaktadır. Bu durumun yarattığı belirsizlik sebebiyle hak kaybı yaşamak istemeyen mahpuslar çoğunlukla yaygın eğitime katılmayı tercih etmektedir. Tüm bu süreçlerin gerektirdiği ekonomik ihtiyaçlar ve bu ihtiyaçlardan doğan zorluklar çoğunlukla ailelerinin ekonomik desteğinden başka geliri olmayan mahpuslar için öğrenimi zorlaştırmaktadır. 6.6.2. Genel Durum 27.05.2021 tarihinde TBMM’de gerçekleşen Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi görüşmelerinde; Ceza Tevkifevleri Genel Müdürü Yunus Alkaç, hapishanelerde ilkokul, ortaokul, lise, yüksek lisans, doktora düzeyinde öğrenim gören 39.519 mahpus olduğu bilgisini paylaşmıştır.122 Adalet Bakanlığı, 31.12.2021 tarihi itibariyle mahpusların öğrenim durumlarına göre dağılımlarının istatistiğini açıklamıştır. Öğrenim durumu istatistiklerinin, Bilgi İşlem Genel Müdürlüğünden alınan UYAP raporları incelenerek mahpusların hapishanelere girerken beyan etmiş oldukları mezuniyet durumlarına göre hazırlandığı belirtilmiştir. Bu istatistiklere göre, Türkiye hapishanelerinde bilinen en az 282.577 mahpusun öğrenimine devam etme imkânı bulunmaktadır. Buna göre hapishanede öğrenimine devam edebilecek mahpusların yalnızca yüzde 13.98’i öğrenimine devam etmektedir. Bu oran, mahpusların eğitim hakkına dair yapısal sorunların varlığına işaret eder. Bu oran, mahpusların eğitim hakkına dair yapısal sorunların varlığına işaret eder.123 6.6.3. Öne Çıkan Başlıklar Dünya için yeni bir deneyim olan pandemi sürecinin yarattığı belirsizlikler 2021 yılında yerini daha belirgin bir sürece bırakmıştır. Bu durum hapishanelere ve mahpusların öğrenimine de yansımış, 2021 yılında CİSST’e öğrenim hakkına ilişkin yapılan başvurularda önceki yıla göre artış olmuştur. “TBMM Adalet Komisyonu 27 Mayıs 2021 Tarihli Toplantı Tutanak Dergisi”, s. 62, Erişim Tarihi: 07.10.2021, https://www5.tbmm.gov.tr//develop/owa/komisyon_ tutanaklari.goruntule?pTutanakId=2740 Erişim Tarihi: 19.04.2022 123 https://web.archive.org/web/20220114113116/https://cte.adalet.gov.tr/Resimler/Dokuman/istatistik/istatistik-3.pdf Erişim Tarihi: 19.04.2022 122 75