CİSST 2021 YILI HAPİSHANELER RAPORU Politika Önerisi: LGBTİ+ mahpusların haklarının ne olduğunu ve hak ihlalleri ile karşılaştıklarında hangi merciye, nasıl başvuruda bulunacaklarını anlatan bir kitapçık hazırlanmalı ve hapishaneye girişlerinde kendilerine verilmelidir. Bağlı oldukları barodan atanan vasilerinin LGBTİ+ mahpusların olası özel ihtiyaçlarına yönelik farkındalık sahibi olması amaçlanmalıdır. Ekonomik Zorluklar Resmi rakamlara göre %36.08 olarak açıklanan 2021 enflasyon oranları LGBTİ+ mahpusları da derinden etkilemiştir. LGBTİ+ mahpuslar nezdinde 2021 yılı boyunca bize ulaşan mektuplar derin bir yoksullaşmanın olduğunu göstermektedir. LGBTİ+ mahpusların tamamlayıcı ve takviye gıda ürünleri, elektrik faturaları, hijyen ve kozmetik ürünleri, kıyafet, bazı koşullarda adli giderleri ve yine bazı koşullarda trans uyum süreci giderlerini kendilerinin karşılamaları gerekmektedir. LGBTİ+ mahpusların genel popülasyondan ayrı tekli ya da diğer LGBTİ+ mahpuslarla tutulması çalışma haklarından da mahrum bırakılmalarına sebep olmaktadır. Bu da LGBTİ+ mahpusların diğer mahpusların sahip olduğu hapishanede çalışmayla elde edilen gelir kaynağına erişimleri olmadığı anlamına gelir. LGBTİ+ mahpusların bir diğer gelir olanağı, el işi yapıp dış dünyayla kurdukları dayanışma ilişkileri sayesinde bu işleri satmaktır. Salgınla birlikte dış dünyayla kurdukları ilişkiler zayıflamış, bu durum da bu tür dayanışma alanlarının daralmasına sebep olduğundan mahpusların da buradan sağladıkları kısıtlı gelir daha da azalmıştır. Pandemi koşulları sebep gösterilerek hapishane iç ve dış kantinlerindeki ürün kısıtlamaları mahpusların üretim araç gereçlerine erişimlerini engellemiş, bazı mahpuslar bu ürünlerin kargo ile kendilerine ulaştırılmasının da engellendiğini belirtmişlerdir. LGBTİ+ mahpusların CYCK’lerine uygun olarak talep ettikleri hijyen, kozmetik ürünleri ve kıyafetler bazı hapishanelerin iç ve dış kantinlerinde bulunmayabilir. Bu durumda mahpuslar bu ihtiyaçlarını LGBTİ+’larla çalışan STÖ’lere iletmektedir. Ancak pandemi koşulları bu örgütlerin çalışmalarını askıya almasına, tamamen durdurmasına ya da seyrekleştirmesine sebep olmuş, bu da mahpusların bu ürünlere erişimini zorlaştırmıştır. Politika Önerisi: Diğer mahpuslara tanınan mesleki kurs ve iş atölyesi imkânlarından ve açık hapishane hakkından LGBTİ+ mahpuslar da faydalanabilmelidir. Aksi takdirde LGBTİ+ mahpusların yaşadığı sosyal ve ekonomik hak kayıplarının tazminine yönelik çözümler bulunmalıdır. Sağlık Hizmetlerine Erişim LGBTİ+ mahpusların sağlık hizmetleriyle ilk karşılaşmaları, genel hapishane popülasyonundan ayrı tutulmaları için sözlü beyanlarının yanı sıra psikiyatri kliniğinden “cinsiyet kimliği ya da cinsel kimlik bozukluğu” tanısı almaları ve bu durumun raporlandırılmasıdır.104 LGBTİ+ mahpuslar hastane ziyaretlerinde hem CYCK temelli hem de mahpus olmaları dolayısıyla ayrımcılığa uğradıklarını, bazı koşullarda doktorların muayeneyi reddettiklerini aktarmışlardır. Hastane ziyaretleri olağan koşullarda da açık kimlikli LGBTİ+’lar için sancılı süreçler olarak karşımıza çıkmaktayken, salgınla Uluslararası Hastalık Sınıflandırması (ICD) kılavuzunun 11. versiyonunda cinsel yönelim kılavuzda yer almazken cinsiyet kimliği de ‘’bozukluk’’ yerine ‘’uyuşmazlık’’ (incongruence) olarak kullanılmaya başlanmıştır. Ancak bu durum Türkiye’de henüz yürürlükte değildir. LGBTİ+ mahpusların cinsel yönelim ve cinsiyet kimlikleri ‘’bozukluk” olarak ifade edilmekte ve patolojik bir konumda raporlandırılmaktadır. https://icd.who.int/browse10/2019/en#/F66.1 Erişim Tarihi: Erişim Tarihi: 19.04.2021 104 59