CİSST 2021 YILI HAPİSHANELER RAPORU Ayrıca CİSST güvenilir ve karşılaştırılabilir bilgiye erişebilmek adına hapishanelerle ilgili çalışmalar yapan kurumların stratejik faaliyet raporlarından, istatistiklerinden yararlanmış, bilgi edinme başvuruları ve soru önergeleri gibi yöntemleri de kaynak olarak kullanmıştır. CİSST’in her sene belirli başlıklar üzerinden yaptığı bilgi edinme başvurularına, pandeminin hapishanelerde etkisini izlemeye yönelik soruların yanı sıra yeni açılan yüksek güvenlikli hapishaneler ve mahpusluğun ekonomisine ilişkin sorular da eklenmiştir. Salgının başladığı 2020 Mart ayında hapishanelerde alınan COVID-19 önlemleri mahpuslarla iletişimi kesintiye uğratmış ve 2021 yılında da mahpuslarla iletişimi yavaşlatan bir etken olmaya devam etmiştir. Mektupların mahpuslara bulaş endişesiyle bekletilerek verilmesi uygulamasından vazgeçilmiş olsa da mahpusların dışarıyla iletişimini kesintiye uğratacak kimi uygulamalar birçok hapishanede devam etmiştir. Farklı hapishanelerde kalan mektuplaştığımız mahpuslar, kaldıkları hapishanelerdeki pandemi önlemlerini, sorunlarını ve süreç içerisinde değişen uygulamaları CİSST’e aktarmış ve bu şikâyetler ve ihlaller salgının başladığı ilk aylardan günümüze kadar belirli bir rutinde raporlanmıştır.6 Bu raporun bulguları; kamuya açıklanan istatistik ve veriler ile CİSST’e ulaşan şikâyet ve hak ihlalleri iddiaları ile sınırlıdır. Bu şikâyet ve hak ihlalleri iddialarının tasnifi ve analizinde CİSST veritabanından faydalanılmıştır. Hapishanelerden gelen şikâyet ve hak ihlalleri iddialarının dağılımına ilişkin sayısal veriler ilgili bölümlerin sonunda paylaşılmıştır. Kimi başlıklarda mahpusların CİSST’e ilettikleri şikâyet ve hak ihlallerine ilişkin sayılar, CİSST uzmanlarının o hak ihlallerine ilişkin edindiği niteliksel verilerin yoğunluğunu yansıtamamaktadır. Bunun sebeplerinden birinin, açık hapishanelerde tutulan mahpusların pandemi süreci boyunca izinli olması, bir diğer sebebin ise, COVID-19 kapsamında alınan önlemlerin mahpusların ifade özgürlüğü temelli haklarını da kısıtlamış olması olduğu söylenebilir. Daha önce de belirtildiği gibi pandemide mahpusların dış dünya ile iletişimlerini sağlayan mektup ve telefon gibi araçlara getirilen sınırlamalar önceki yıllara göre artış göstermiş, bu da mahpusların CİSST’e ulaşıp şikâyetlerini aktarmalarının önüne geçmiştir. Bunun yanı sıra, geçtiğimiz yıllarda en çok başvuru aldığımız konulardan olan sosyal etkinlikler, hapishaneler arası sevkler ve görüşlerin, pandeminin başında yasal düzenlemelerle iptal edilmesi ve bu konularda başvuru yollarının kapanması tarafımıza iletilen talepleri de azaltmıştır. Bu gelişmelerin mahpusların 2020 ve 2021 yıllarında CİSST’e hak ihlali iddialarını iletmelerinde etkili olduğunu söylemek mümkündür. 6 Hapishanelerden Gelen Koronavirüs (COVID-19) Kaynaklı Şikayetler http://cisst.org.tr/tcps-yayinlari/raporlar/covid-19-raporlari/ Erişim Tarihi: 27.07.2022. 8