CİSST 2021 YILI HAPİSHANELER RAPORU
3.1.2. Yeni Açılan Hapishaneler: S Tipleri
CTE’nin açıkladığı verilere göre 2006-2021 yılları arasında toplam 284 ilçe ceza infaz kurumu kapatılmış, 247 adet yeni
ceza infaz kurumu açılmış ve toplam 37 ceza infaz kurumuna “ek bina ve ek açık” yapılmıştır.20 Buna göre Türkiye’deki
hapishane sayıları yıllar içinde azalırken hapishane kapasitesi ve mahpus sayısı artmıştır. Hapishane sayılarındaki
azalmanın sebebi hapishane politikalarındaki yapısal dönüşüm, küçük kapasiteli hapishanelerin yerini yeni büyük
yerleşkelere ve kampüs tipi hapishanelere bırakmasıdır.
Adalet Bakanlığının Şubat 2022’de yayımladığı Faaliyet Raporuna göre, “2021 yılında şehir merkezleri içerisinde
kalan, gerekli iyileştirme çalışması yapılamayan ve fiziki olarak da ekonomik ömrünü dolduran 14 ceza infaz kurumu
kapatılmıştır.”21 6’sı K1 Tipi, 2’si K2 Tipi, 2’si A3 Tipi, 1’i A2 Tipi, 1’i C Tipi, 1’i kapalı, 1’i kapalı ve açık olmak üzere toplam
3402 kapasiteye sahiptir.22
Bu hapishaneler düşük kapasiteli ve koğuş mantığıyla tasarlanmış küçük hapishanelerdir.23 Aynı rapora göre, toplam
2.608.721 metrekareye sahip 18 ceza infaz kurumunun inşaatı 2021 yılı boyunca devam etmiş, 11 ceza infaz kurumunun
ise inşaatı tamamlanmıştır.
Yine aynı rapora göre, 2021 yılında 32 ceza infaz kurumu mahpus alımına başlamış ve 23.446 kişilik kapasite artışı
yapılmıştır.24 Bu bilgilere göre Türkiye’de 2021 yılında toplam hapishane sayısı bir önceki yıla göre 18 artmıştır.
Bu 18 hapishaneden en az üçünü S Tipi hapishaneler oluşturmaktadır.25 Bu hapishaneler hücre mantığıyla kurulmuştur
ve tutulma şartları diğer yüksek güvenlikli hapishanelere kıyasla daha ağırdır.26 S Tipi Hapishaneler Adalet
Bakanlığının 12 Nisan 2021 yılında verdiği bilgiye göre, zemin ve 1. Kat olmak üzere 2 kattan oluşmaktadır, toplam
35.811 m² inşaat alanına sahiptir. 3 kişilik ve tek kişilik odalardan oluşup 552 kişi kapasitelidir.27 2021 yılı boyunca S
Tiplerine zorunlu olarak sevk edilen mahpuslardan bu hapishanelerin güneşe ters dizayn edildiği ve fiziksel yapısının
tecridi yoğunlaştırdığına dair şikâyetler tarafımıza aktarılmıştır.
3.2. COVID-19 Salgını
Salgının boyutu küresel anlamda birçok hapishane sistemini etkilemiş, hapsetmenin alternatiflerinin tartışılmasına
alan açmıştır. Türkiye’de de geçtiğimiz yılki raporumuzda detaylıca ele aldığımız bir dizi önlem hayata geçmiştir.
Bu bölümde Türkiye’de pandeminin duyurulduğu tarihten itibaren 2021 yılının sonuna kadar COVID-19 önlemleri
çerçevesinde yapılan uygulama değişiklikleri ve infaz düzenlemelerine ilişkin zaman çizelgesi sunulmuş ve
uygulamaların değişen seyri öne çıkan başlıklar üzerinden değerlendirilmiştir.
https://cte.adalet.gov.tr/Home/SayfaDetay/cik-genel-bilgi Erişim Tarihi: 01.08.2022
https://sgb.adalet.gov.tr/Resimler/Dokuman/9052022144505Adalet%20Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1%202021%20Faaliyet%20Raporu.pdf Erişim Tarihi:
11.06.2022
22
https://sgb.adalet.gov.tr/Resimler/Dokuman/9052022144505Adalet%20Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1%202021%20Faaliyet%20Raporu.pdf Erişim Tarihi:
11.06.2022
23
Hapishane tiplerine ilişkin detaylı bilgi için bkz. https://cisst.org.tr/faaliyetlerimiz/sozluk/ Erişim Tarihi: 11.06.2022.
24
https://sgb.adalet.gov.tr/Resimler/Dokuman/9052022144505Adalet%20Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1%202021%20Faaliyet%20Raporu.pdf Erişim Tarihi:
11.06.2022
25
https://www.gazeteduvar.com.tr/3-yeni-s-tipi-cezaevi-kuruldu-haber-1517839 Erişim Tarihi: 11.06.2022
26
S Tipi hapishanelerden gelen şikâyetler Tecrit başlığında sunulmuştur.
27
Adalet Bakanlığı, 42626735-769/885 12 sayılı bilgi edinme cevabı.
20
21
12