agresifliği arasında ise ters orantıya dayanan bir ilişki olduğu açığa çıkmıştır
(Simons ve Johnson, 1994, s. 600-602). Genel nedenler bu ifade edilenler olsa da
bu nedenlere bir alt başlıkta detaylı olarak yer verilmiştir.
2.4.2.1. Çocuk Suçluluğunun Nedenleri
Çocuğun sosyalleştiği ilk ortam ailedir. Aile, çocuğun kişiliğini oluşturmada da en
önemli etkenlerden birisi olmakla birlikte ebeveyn tutumları, çocuğun suça bakışını
etkilemektedir. Beyazova ve Şahin, çocuğun otoriter bir ailede kuralcı olarak
yetişeceğini ve çocukluğunu yaşamayacağını; ihmalkâr bir aile ortamında ise
oldukça serbest yetişeceği için topluma uyum problemleri yaşayacağını
belirtmektedir (2001, s. 90-91). Ailedeki ihmal, istismar ya da şiddet, çocuğu da
şiddete yönlendirmektedir (Dönmezer, 1999, s. 320-324).
Suç davranışının oluşmasında olumsuz ailesel faktörlerin yanı sıra sosyo-ekonomik
koşulların, kültürel ve yaşanılan çevresel alanın, çocuğun psiko-sosyal ve biyolojik
özelliklerinin etkisi vardır (Cevher, 2007, s. 19; Acar, Demir, Görmez ve Keser,
2015). Suç, her toplumun sosyo-ekonomik ve manevi koşullarına bağlı olarak
şekillenmekte ve ilk topluluklardan itibaren tarihsel sürecin her aşamasında
görülmektedir. Bu nedenle çok yönlü bir bakış açısıyla ele alınması gereken çocuk
suçluluğu iki temel başlık altında incelenmektedir. Bireysel nedenler; zihinsel ya da
kişilik bozuklukları, madde bağımlılığı olarak değerlendirilirken çevresel nedenler
içinde ise arkadaş, okul, aile ve iş vb. çevresi yer almaktadır (Balcı, 2011; Avcı,
2011). Her ne kadar madde bağımlılığı bireysel neden olarak gözükse de çevresel
faktör içerisinde de değerlendirilebilir. Bu çalışmada ikili bir ayrım yapılmasından
ziyade çocukların suça sürüklenmesine neden olan etkenler üçe ayrılarak bireysel,
ailesel ve çevresel (akran/arkadaş, okulun, göçün, vb. etkisi) olarak ele alınmıştır.
Bireysel faktörler:
Bireysel faktörler olarak çocuğun cinsiyeti, yaşı, eğitimi, psikolojik (benlik tasarımı,
stresle baş edebilme gibi) ve ahlaki düzeyi ile suç geçmişleri gibi faktörler dikkate
alınmıştır.
34