11 yaşını doldurmamış küçükler hakkındaki tedbir uygulaması: 11 yaşını bitirmemiş
küçükler hakkında kovuşturma yapılamayacağı ve ceza verilemeyeceği fakat
haklarında tedbir kararları uygulanabileceği belirtilmektedir (m. 11).
15 yaşını doldurmamış küçükler hakkındaki tedbir ve cezalar: Suç olarak görülen
davranışın işlendiği tarihte 11 yaşını bitirmiş fakat 15 yaşını doldurmamış küçükler
hakkında ceza tertibi gerekmiyorsa yazılı tedbir kararlarından biri uygulanır (m. 12).
Ceza tertibi gerekli durumlarda ise idam cezası yerine 15 sene, müebbet ağır hapis
cezası yerine ise 10 seneden aşağı olmamak koşuluyla hapis cezası verilir (m. 12/1).
Alınan diğer cezalar ise yarı oranında indirilir; ağır hapis cezaları ise hapse çevrilir
(m. 12/2). Bu çocuklara ise “kamu hizmetlerinden yasaklılık ve genel güvenlik
gözetimi altına alınma cezaları uygulanmaz” (m. 12/3). Son olarak ise 15 yaşını
bitirmeyen sağır ve dilsizler hakkında herhangi bir kovuşturma yapılamayacağı
fakat tedbir kararlarından birinin uygulanacağı belirtilmektedir (m. 12).
Ulusal mevzuat, çocuğun korunması ilkesini ön plana çıkarmakta, çocukları
yetişkinlerden ayırmakta ve tedbir kararlarıyla çocuğun iyilik halini sağlanmasına
vurgu yapmaktadır.
2.3. Uluslararası Mevzuatta Çocuk ve Çocuk Hakları
Tarihsel süreçte çocuk hakları ve bu hakları konu alan çocuk hukuku, özellikle
İkinci Dünya Savaşı’nın bittiği yılları izleyen süreçte toplumsal sorunların
artmasına paralel olarak kimsesiz ve yoksul çocukların sayısının artması ve evlilik
dışı çocukların da yaygınlaşması ile gelişmiştir (Akyüz, 2000, s. 43).
Çocuk hakları alanında ilk adım 1924 tarihinde Milletler Cemiyeti döneminde
Cenevre’de beş ilkeden oluşan bir bildirge ile atılmıştır. Bu bildirge daha sonra
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından benimsenerek 20.11.1959 tarih ve 1386
sayılı karara dönüştürülmüştür. 1978 yılı “Uluslararası Çocuk Yılı” olarak kabul
edilmiş, 1959 yılı kararına dayanarak Polonya, Birleşmiş Milletlere çocuk hakları
üzerine bir taslak sunmuş ve bu sözleşme taslağının 1987 yılına kadar Birleşmiş
Milletler İnsan Hakları Komisyonu tarafından üzerinde çalışılmıştır. Birleşmiş
Milletler Çocuk Hakları Bildirgesi’nin 30. yıldönümü olan 1989’da, bu taslak genel
kurula sunularak 20.11.1989’da kabul edilmiştir (Saldırım, 1999).
22