Çevresel faktörler:
Akran/arkadaş, okul, madde kullanımı, yoksulluk, kentleşme, göç, ikamet edilen
mekân gibi faktörler bu başlık altında ayrı olarak değerlendirilmiştir.
Akran/Arkadaş Etkisi:
Dışarıdaki hayatla yoğun temasların yaşandığı ergenlik döneminde çocuk, ilk
deneyimlerini genelde akran grubu içerisinde edinmektedir. Bu dönemde kendi
kimliklerini yeniden inşa eden çocuklar, ebeveyn denetiminden uzaklaşmak
istemekte ve arkadaş çevresine daha fazla önem atfetmektedir. Çocuklar, bir yandan
arkadaş çevresinden gördükleri kabul ile özsaygısını kazanmaya çalışırken diğer
yandan
bu
kendini
ispatlama
durumu
çocuğu
uyum
davranışlarına
yöneltebilmektedir. Suça sürüklenen akranlarının olduğu bir arkadaş çevresinde ise
çocuk, suçlu davranışlar göstererek grupsal aidiyet kazanmak isteyebilmektedir.
Akran suçluluğuna ilişkin yapılan bir araştırmada çocukların suçluluk düzeyleri ile
akran suçluluğu arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu araştırmaya göre suça
sürüklenmiş
akranları
bulunduğunu
belirten
çocukların
%68,9’u
suça
sürüklenmiştir. Akran suçluluğu bildirmeyen çocuklarda ise bu oran %3,4’tür.
(Paetsch ve Bertrand, 1997, s. 28). Arkadaş çevresinin, olumsuz davranışlara
yönelmede etkili olduğu düşünülse de yapılan bir diğer araştırmada “çocukların
üyesi olduğu arkadaş grubu içerisinde daha önce hüküm giymiş olanların oranı
hüküm giymemiş olanlara göre daha az olduğu” bulunmuştur. Bu araştırmaya göre
suça sürüklenen çocukların %38,9’u arkadaş çevresinde tutuklu ya da hükümlü
birinin olduğunu belirtirken arkadaş çevresinde böyle birinin olmadığını
söyleyenlerin oranı %61,1’dir (Avcı, 2008, s. 63). Burada suça sürüklenme ve
“tutuklu”-“hükümlü” kavramlarının ayrımına vurgu yapılması önemlidir. Çünkü
çocuk suça sürüklense de hakkında herhangi bir işlem yapılmamış ya da suç, adli
mercilere yansımamış olabilir.
Bir diğer çalışmada ise suç işlemede ailenin etkisinin, akran etkisinden daha az
olduğu bulunmuştur. Bu çalışmaya göre suçu arkadaşlarıyla birlikte işleyenlerin
oranı %81,6 iken aile bireyleriyle birlikte suça karışanların oranı %7’dir (Akduman,
Akduman ve Cantürk, 2007, s. 158). Fakat burada aileye ilişkin genel bir etkiden
39
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle