ÖNSÖZ
Türk ceza hukuku tutukluluk ve hükümlülük hallerinde çocuk mahkûmlar için özel
düzenlemeler öngörmüştür. Bu düzenlemelerin başında infaz kurumları, çocuklara özgü kapalı
cezaevi ve açık cezaevi niteliğinde olan eğitimevleri olarak sınıflandırılmıştır. Söz konusu
düzenlemelerde önemli bir diğer nokta ise, çocukların eğitim haklarından faydalanabilmeleri
hususudur. Zira çocuk suçluluğu çok boyutlu toplumsal bir problemdir. Salt hukuksal zemin
üzerinden değerlendirme yapılmasının eksik kalacağı aşikârdır.
Tutuklu ve hükümlü çocukların çocuk eğitimevlerinde / ceza infaz kurumlarında kaldıkları
süreçte birbirleriyle ve diğer ilgili kişilerle iletişim ve etkileşimleri, kurumlardaki yaşam deneyimleri
ileri yaşlarda çocuğun hayatını tamamen etkileme ve hatta değiştirebilme potansiyeline sahiptir. Bu
çocukların yeniden iyileştirilmesi ve topluma kazandırılmasında ise eğitim ön koşuldur. Bu nedenle
suça sürüklenen bu çocukların eğitim yaşantılarına ait deneyimlerini bilmek, eğitim ihtiyaçlarını dile
getirmek ve bu ihtiyaçların en iyi şekilde karşılanmasının önemine dikkat çekmek bu Çalışma’nın
ortaya çıkış gerekçeleridir.
Bu Çalışma’nın amacı Türkiye’de çocuk eğitimevlerinde / ceza infaz kurumlarında sunulan
eğitim hizmetlerinin mahiyetini ve sunumunu değerlendirmektir. Çalışmada tutuklu / hükümlü
çocuklar ve kurum öğretmenleriyle kurumlardaki eğitim süreci anlaşılmaya çalışılmış olup; nicel ve
nitel veriler suç sosyolojisine ilişkin sosyolojik kuramlar çerçevesinde değerlendirilmiştir.
Kurumların fiziki şartları uyarınca eğitim hakkına ulaşılabilirlik ve iyileştirme faaliyetlerinin
yeterliliği istatistiksel verilerle sınırlı kaldığından ve tartışılabilir olduğundan bu Çalışma, alandaki
söz konusu boşlukların yerinde incelenerek doldurulmaya çalışılması ve suça sürüklenen çocuklar
lehinde alınacak olan kararlara ve sonraki araştırmalara katkı sağlaması açısından önem taşımaktadır.
Bu Çalışma, Karadeniz Teknik Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Birimi
tarafından 8129 Proje Numarası ile desteklenmiştir.
Bu Çalışma’nın her aşamasında bilgi ve tecrübelerinden yararlandığım danışmanım Sayın Prof.
Dr. Mine GÖZÜBÜYÜK TAMER’e teşekkür ederim.
Eylül, 2021
İremnur GÜDEK
IV