Çocuk Ceza Yargılaması ve Çocuk Hakları
çocukların yet şk nlere kıyasla özdenet m ve düzenleme kapas teler n n daha az olduğunu buna
karşılık değ ş m ve yen den bütünleşme kapas teler n n daha yüksek olduğunu kabul
etmekted r; bu durum da ceza yargılamalarında çocukların ceza sorumluluklarının
değerlend rmes n ve değ ş m fırsatları yaratab lecek daha az ve sınırlı cezalara tab olmalarını
haklı çıkarmaktadır (Lynch & L efaard, 2020).
2.4. Türk ye’de Çocuk Hakları ve Çocuk Ceza Yargılaması
Çalışmanın bu bölümünde çocuk hakları le lg l ceza yargılamasını lg lend ren ulusal
mevzuat ve lg l çalışmalar ana hatları le lg l başlıklar altında ele alınacaktır.
Ulusal hukukta çocuk hakları le lg l kurallar farklı kanunlarda yer almakla b rl kte
1982 Türk ye Cumhur yet Anayasa'sında çocuk haklarını özel olarak koruyan hükümler yer
bulmuş, ayrıca k ş hakları ve ödevler bölümünde yer alan hakların çocuklar ç n de geçerl
olduğu kabul ed lm şt r (Akyüz, 2021).
Anayasanın genel esaslar başlıklı b r nc bölümünde yer alan 10. madde le herkes n,
d l, ırk, renk, c ns yet, s yasî düşünce, felsefî nanç, d n, mezhep ve benzer sebeplerle ayırım
gözet lmeks z n kanun önünde eş t olduğu düzenlenm şt r. 2010 senes nde bu hükme çocuklar
ç n alınacak tedb rler n eş tl k lkes ne aykırı sayılmayacağı cümles eklenm şt r. Anayasa'dak
bu hükmün b r başka uzantısı Türk Ceza Kanunu’nun “Adalet ve Kanun Önünde Eş tl k” lkes
başlıklı 3'üncü maddes nde yer almaktadır: “Ceza Kanununun uygulamasında k ş ler arasında
ırk, d l, d n, mezhep, m ll yet, renk, c ns yet, s yasal veya d ğer f k r yahut düşünceler , felsef
nanç, m llî veya sosyal köken, doğum, ekonom k ve d ğer toplumsal konumları yönünden
ayrım yapılamaz ve h çb r k mseye ayrıcalık tanınamaz” hükmü get r lm şt r
2010 yılında yapılan b r d ğer düzenlemeyle, Anayasanın 41' nc maddes n n hem
başlığına hem de çer ğ ne çocuk haklarına l şk n ek hükümler get r lm şt r. Çocuğu "hak
öznes " olarak kabul eden b r bakış açısının Anayasaya g rm ş olması öneml b r yaklaşım
32