temas, doğal havalandırma, renk, doku, mimari biçimlenme, kat adedi, bina yönlenmesi, bina yerleşim kararları, avlu tasarımı, iç mekân boyutları, donatım elemanları. Ortam faktörleri: Cezaevi ortamı, tutuklu çocuk davranışını nedensel etkilerle tanımlayan çevresel kaygıları içermektedir. Çevresel kaygıları, davranışını etkileyen sekiz çevresel değişkene sahiptir. Bu değişkenler, Cezaevi Çevre Envanteri başlığı altında gizlilik, güvenlik, yapı, destek, duygusal geribildirim, sosyal uyarım, aktivite, özgürlük alt faktörleri olarak tanımlanır. 2.1.4. Birey Gelişiminin Deneyimle Birleştiği Kuramsal Ekolojik Yaklaşım Bu araştırma, multi disipliner temele uygunluğu düşünülen, insan gelişimini, sosyal ilişkileri ve çevre bağlamıyla tanımlayan, Bronfenbrenner'ın ekolojik sistemler kuramı ile teorik çerçevesini oluşturur. Bronfenbrenner, 1979 yılında yayımlanan “the ecology of human development” kitabında ekolojik çevre yapısını tanımladığı gibi şöyledir: “topolojik olarak, her biri bir diğerinin içinde yer alan eşmerkezli yapıların iç içe geçmiş bir düzenlemesi”. (Bronfenbrenner, 1979). Bu yapılar ise şu şekilde adlandırılır: mikro, mezo, ekzo, makro ve kronosistemler. (Bronfenbrenner & Ceci, 1994; Shelton, 2018) İnsan, biyolojik gelişim sürecinde mikro ve makro sistemlerde aktif bir katılımcıdır. Mikro sistemler; faaliyetler, yaşam içindeki roller ve sosyal ilişkilerinin örüntüsünden oluşur. Fiziksel çevreye ait nesneler, eylemler dışşal iten-çeken kuvvet kaynağı olarak topolojik mekanı tanımlar. Mezosistem ise katılımcı olarak deneyimlenen birden fazla ortam arasındaki karşılıklı ilişkilerdir. Örneğin bir çocuk için; ev-okul-mahalle ve akran grubu arasındaki ilişkilerdir. Yetişkinlikte ise aile, iş ve sosyal yaşam arasındadır. Bir ekzosistemde ise insan, çevreye uyum gösterirken durağan değil değişken bir rol üstlenmektedir. Bulunduğu ortamda etkilenen insan ve bu insanların etkiledikleri ortamlar, ikili ve karşılıklı birden fazla ortamı tanımlamaktadır. Makrosistemler ise mikro, mezo ve ekzo sistemlerin içerik ve biçimlerini etkileyen toplumun kültür, inanış, yaşama biçimleri olarak ifade edilmektedir. Son olarak ise kronosistem, sosyal etkileşim yapısının yaşam süresinde değişmesi nedeniyle gelişimsel süreçle birlikte değişimi etkileyen sistemlerdir. Örneğin, savaşlar, salgın hastalıklar, ekonomik krizler vb. Özetle, ekolojik çevrenin sınırları, gelişim sürecinde insanın etki-tepki ikilemleriyle oluşan hareketine göre yapım-yıkım-yeniden üretim adımlarında konumlanışıyla genişlemektedir. 12