gerekli tutmuştur (Lundin, 2015). Mimarinin çocuklara etkisi üzerine yapılan iyileştirici sağlık hizmetleri çalışmalarına ise literatüre bakıldığında daha kısıtlı sayıda karşılaşılmaktadır (Frandsen et al., 2009; Fricke et al., 2018; Lambert, 2016). Ulrich ‘in iyileşmeyi destekleyen mimari kavramları: gün ışığına ve uygun aydınlatmaya erişim depresif ruh halini azalttığını, doğa manzaraları ağrıyı ve stresi azalttığı ve gürültü azaltmanın da stresi azalttığıdır (Ulrich et al., 2008). Lundin (2015) tarafından mimari renklerin hastaları duygu durumlarına etkisi incelenerek bulunan iyileştirici tasarım kavramları ise: kırmızı ve sarının, aktiviteyi, agresif davranışları cesaretlendirmesi; mavi ve yeşilin ise duygu dengesini güçlendirmesidir (Lundin, 2015). Fricke ve ark. ise çocuk ve ergen psikiyatrisinde hastane tasarımına ilişkin bilimsel verileri yetersiz bularak araştırma makalesinde, çocukların ve ergenler için şu konuları dikkate alan mimari kavramlardan faydalandığını öne sürmektedir: Karşılama, Yol, Bölge, Özgürlük Alanı, Açık Alan, Işığa Erişim, Yapıda Hareket ve Mekanın Yönlendirilmesi. (Fricke et al., 2018). Diğer bazı psikiyatrik koğuş tasarımında edinilen bilgiler; küçük psiko-sosyal birimlere yapılandırılmasının şiddeti azalttığı (Wilson, Soth, & Robak, 1992), mekânın geometrik tasarımı ve iç yüzeylerin tasarımıyla akustik aşırı uyarılmanın azaltılabileceğidir (Jenkins, Dye, & Foy, 2015). Rodríguez-Labajos ve ark. (Rodríguez-Labajos, Kinloch, Grant, & O’Brien, 2024) tarafından yapılan literatür araştırması sonucu ruh sağlığını iyileştiren mimari kavramlar ise şöyledir: gizliliğe ve çevrenin kontrolüne öncelik veren kişisel alanlar, gün ışığından en iyi şekilde yararlanılan alanlar, aktiviteleri ve etkileşimi teşvik eden çok yönlü ortak alanlar, ziyaretler ve ruhsal/düşünceli düşünme için belirlenmiş alanlar, ev benzeri ortamlar, ünitelerde sanat eserlerinin yer alması, açık hemşire istasyonları ve yalnızca kadınlara özel alanlardır. Bu çalışma, Çocuk Kapalı İnfaz Kurumlarında iyileşme üzerinde mekânların mimari özellikleri ve çevresel/ortamsal faktörlerin etkisine ilişkin bilimsel bilgi durumunu sunmaktadır. Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarında barındırılan tutuklu çocukların psiko-sosyal rahatsızlıklarından, mekânsal/ortamsal faktörlerin iyileşme üzerindeki etkilerine odaklanmaktadır. Bu nedenle, bütünleştirici olarak “iyileştirici mimarlık kavramı” tutuklu çocukların mekânsal ihtiyaçları, binanın mimari özellikleri ve ortam faktörlerinin doğrudan ve/veya dolaylı olarak etkileşim tartışmasını ve çözüm önerilerini içermektedir. Ek olarak, konu alanında süregelen tasarım sistemleri ve tipolojileri Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumları tasarımında rehabilitasyonu destekleyici bir şekilde uygulanma durumunu tartışmaktadır. Araştırmanın İyileştirici mimarlık başlığını tanımlayan alt kavramları ise şöyledir: Mekânsal ihtiyaçlar: tutuklu çocukların ve kurum personelinin bina içinde ihtiyaç duydukları mekânları kapsaması ve aynı zamanda tutuklu çocukların ceza sorumluluğunu yerine getirmesidir. Mimari/mekânsal özellikler: Çocuk Kapalı İnfaz Kurumlarını tanımlayan mekânların fiziki özelliklerinin tanımıdır. Bu özellikler şöyledir: kapı/pencere açıklıkları, fiziki çevreyle görsel 11