bedensel dayanıklılık kabiliyetlerinde daha yüksek performans göstermesini sağlar (Cüceloğlu, 1996; Marshall & Tanner, 1970). Biyolojik değişikliklerin yarattığı baskıya uyum sağlama ve baş etme çabaları da görülmektedir (Susman & Rogol, 2004). (15-17) yaş arası orta adolesan dönemi, bedensel gelişimin tamamlandığı, aile ile ilişkilerin azaldığı, arkadaş çevresinin önem kazandığı, karşı cinsle ilişkilerin kurulduğu ve cinsel kimliğin geliştiği (Aral, Baran, Bulut, & Çimen, 2011; Ömeroğlu & Ulutaş, 2007) evredir. Geç adolesan, (18-21) yaşlar arasında ise kimlik duygusunda bir bütünlüğe erişir. (Ömeroğlu & Ulutaş, 2007). Bilişsel Gelişim Biliş, gündelik hayatta yapılan yemek yeme, kitap okumak, okul ödevlerini yapma, hayal etme, oyun oynama, bir futbol maçı için stratejiler geliştirme veya yürüyüşe çıkma, cep telefonuna mesaj gönderme gibi her eylemde rol oynar. Bilişsel gelişim teorileri uygulama açısından, çocukların akıl yürütmeyi, konuşmayı veya dikkatlerini kontrol etmeyi ne zaman ve nasıl öğrendiklerine ilişkin bilgi sahibi olmayı amaçlar ve ebeveynlerin çocukların kapasitelerinin farkında olup ihtiyaçlarına duyarlı olmalarına yardımcı olabilir (Newcombe, 2013). 12-18 yaş arasında bilişsel gelişim; öncesinde duyu-hareket, işlem öncesi ve somut işlemler aşamalarını tamamladıktan sonra (Clarke-Stewart, Perlmutter, & Friedman, 1988), somut operasyonlardan formel operasyonlara geçer. Düşünebilme yeteneği doğrudan görülebilen veya duyulabilen şeylerle sınırlı olmayıp aşk, sevgi, güzellik, ahlak gibi soyut yapıları da içermektedir. Ek olarak, daha küçük çocuklar sorunları deneme yanılma yoluyla çözerken, ergenler varsayımsaltümdengelimli muhakeme sergilerler, bu da mantıksal olarak olabileceklere dayalı olarak hipotezler geliştirir. Bir durumdaki tüm olasılıkları önceden düşünüp sistematik olarak test edebilirler (Crain, 2000; Lally & Valentine-French, 2019). Ergenler, iki öğe arasındaki ilişkinin mantıksal olarak ilk ikisiyle ilişkili diğer öğelere taşınması anlamına gelen geçişlilik kavramını anlarlar (Thomas, 2000) (örneğin; A<B ve B<C, sonra A<C ‘dir). Ergenlerin soyut düşüncelerin farkına vardıktan sonra keşfettikleri olasılıklar dünyasının sınırsızlığı, onların kendi düşüncelerine yogunlaşmasına yani benmerkezcilik (Crain, 2000) sergilenmesine yol açar. Mahremiyet arzusu ve kişisel bilgilerini paylaşmaktan uzak durması ise başkaları tarafından gözlem altında tutulmaya karşı gösterdikleri tepki olabilir. Sosyal medyada aktif olan ergenlerin, genellikle başkaları tarafından incelendiğini hissetmeleri (Yau & Reich, 2019) ise aslında bir bakıma bu düşünceyi doğrular. Ergen benmerkezciliğinin bir diğer önemli sonucu, kişinin benzersiz, özel ve zarar görmez olduğuna dair kişisel masal veya inançtır (Elkind, 1967). Ek olarak, bilişsel formal işlemlerin sonucunda; içgörü geliştirme, idealistlik, sözde aptallık ve iki yüzlülük göstermek gibi davranışlar belirginleşir (Lally & Valentine-French, 2019). Bilgi işlem süreci; bilişsel kontrol, tümevarım ve tümdengelim akıl yürütme, analitik düşünmeye karşı sezgisel düşünme başlıkları altında incelenebilmektedir. Yürütücü işlevlerin (dikkat, bellek çalışması, bilişsel esneklik gibi) devam etmesi sürerken; öz-düzenleme ve dürtü 6

Hedef paragraf seç3