2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Önceki çalışmalar bölümü; mimari kuramı, ortamı ve bina/mekân bilgisi olarak ele aldığı üç başlık altında araştırmanın kuramsal ve kavramsal çalışmaları hakkında bilgi vermektedir. 2.1. Mimari Kuram Mimari Kuram bölümü, 12-18 yaş aralığında çocuk gelişiminin içeriğini, çevreyle etkileşim (mimari psikoloji) tanımını, iyileştirici mimarlık kavramını ele alma biçimini ve araştırmanın kuramsal yaklaşımını sunmaktadır. 2.1.1. Çocuk Gelişimi Her çocuğun kendine özgü çok yönlü bir gelişim süreci ve süreci etkileyen karmaşık ilkeleri vardır. Doğan Cüceloğlu, psikologların gelişim sürecine üç açıdan baktığını söyler. Bunlardan ilki; biyolojik gelişim süreç olarak gelişim, ikincisi; çevrenin etkisi altında yapılaşan gelişim; üçüncüsü ise biyolojik yapının ve çevre özelliklerinin birbirlerini karşılıklı etkiledikleri gelişimdir (Cüceloğlu, 1996). Biyolojik Süreçler 10-15 yaş grubu bireyler, DSÖ tarafından “adolesan” olarak nitelendirilmekte ve 15-24 yaş grubu ise BM tarafından ‘genç’ olarak tanımlanmaktadır (DSÖ, 1995). Adolesan sözcüğünün ilk kullanımı, 15 yy. da ortaya çıkmıştır (Muuss & Porton, 1998). Bu terim, büyüme veya olgunlaşmak anlamına gelen ‘bir durum yerine süreci’ (Yavuzer, 1996) tanımlar. Doğan Cüceloğlu (2022), sağlıklı ve ‘bütün’ bir insanın varoluşunu; biyolojik, duygusal, bilişsel, toplumsal (sosyal) ve manevi (aşkınlık-transandantal) olmak üzere beş boyutta ele alır. Bunlar; sağlam ve sağlıklı bir ilişki kurmanın en temel ilkeleridir (Cüceloğlu, 2022). Gelişim sürecinde sağlıklı ve bütün bir insanın; bedensel ve hareketsel gelişimi, bilişsel gelişimi, sosyal ve duyusal gelişimi tamamlanması gerekmektedir. Bedensel ve Hareketsel Gelişimi Adolesan ve gençlik dönemleri; erişkin hayattaki antropometrik ölçüm değerlerine ulaşıldığı, hem fiziksel büyüme hem de cinsel gelişmenin yaşandığı süreçtir. Psikososyal gelişim açısından (10-14), (15-17) ve (18-21) yaşlar arası sırasıyla erken, orta ve geç ergenlik dönemleri olarak adlandırıldığı üç ayrı bölümde incelenir (Chambers & McManus, 1995). Erken adolesan döneminde ikincil cinsiyet özelliklerinde bir diğer tanımla erkek ve kızın beden yapısında değişikler olur (Gander, Gardiner, & Bass, 1981). Kızlarda omuzlar daralır, kalça yuvarlaklaşır, genişler ve vücut yapısı şekillenir. Erkekler ise omuzları genişler, kalça dar olur ve gövde kısmen uzar. Kas gelişimi kızlarda erkeklere göre ikinci planda yer alır ve daha çok yağ bulunmasına yol açar. Erkeklerin kalbi ve ciğeri kızlara göre daha büyüktür. Bu durum erkeklerde hız, çeviklik ve 5