1. GİRİŞ
Giriş bölümü, bu tezin önemini, amacını, problem tanımı temelinde araştırmanın konusunu,
içerik akışını, metotlarını ve araştırmanın sınırlılıklarını sunmaktadır.
1.1.Araştırmanın Önemi ve Amacı
Çocuklar bir toplumun devamlılığını temsil eden toplumun en önemli parçasıdır. Güçlü bir
toplum ancak, çocukların fiziksel, psikolojik ve sosyal gelişimine bağlı olarak oluşmaktadır. 2023
yılı Türkiye nüfusunu istatistiklerde %26,0' sını çocuk nüfus tanımlamaktadır. Birleşmiş Milletler
tanımına göre 0-17 yaş grubunu içeren Türkiye çocuk nüfusunun, %51,3'ünü erkek çocuklar,
%48,7'sini kız çocuklar oluşturmaktadır (TÜİK, 2024).
Çocuk Kapalı Ceza infaz kurumlarının temel fonksiyonu ise, çocuklar yönünden eğitim
almaları ve belirli becerileri kazanmalarına, meslek edinmeleri ve yeniden toplumla
bütünleştirilmelerine yöneliktir. Fakat suça sürüklenen çocukların tutuklanarak Kapalı Ceza İnfaz
Kurumlarında barındırılması fiziksel kısıtlanmaya (Strong ve ark., 2020) ve psikolojik olarak
yıpratıcılığa (Pękala-Wojciechowska ve ark, 2021) sebep olabilmekte, uzun süreli tedaviye (Gold
ve
ark.,
2021)
ihtiyaç
duyulabilmektedir.
Çocuk
Kapalı
Ceza
İnfaz
Kurumları’nda
mekânsal/bağlamsal çevrenin tutuklu çocukların fiziksel, psiko-sosyal ve bilişsel gelişimine etkisi
göz ardı edilmemesi gereken bir konudur. Kurumlarda geçirilen süre çocukların etkilenme
biçimlerine bağlı olarak ya sarsıntılı bir olay haline dönmekte ya da fiziksel veya psiko-sosyal
gelişimini destekleyici olabilmektedir. Bu nedenle doktora tezi, “Tutuklu çocukların fiziksel ve
psiko-sosyal gelişimini desteklerken mekânsal ve ortama bağlı bileşenlerle rehabilite edilmesini
sağlayan cezaevi nasıl olabileceği/tasarlanabileceği konusu”
üzerine fikir geliştirmektedir.
Çözüm üretmesi beklenen sorunlar ise;
-
Cezaevi tasarımı öncesinde hükümlü veya tutuklu çocukların ihtiyaçları, imkânları ve
istekleri belirlenemeden tasarıma başlanması ve sorunların deneyimle ortaya çıkması,
-
Bireysel gelişimini tamamlaması amaçlanan çocukların, cezaevlerinin dış dünyadan
kopuk kendi içine dönük, duvarlarla sınırlandırılmış bir alan olması nedeniyle fiziksel
ve psiko-sosyal gelişimlerinde aksaklık yaşanması,
-
Çağdaş Ceza Mimarlığında mekânsal/bağlamsal etkileşimler yoluyla davranışsal
rehabilitasyonu sağlayan iyileştirici mimarlığın eksikliği olarak görülmektedir.
Bu nedenle tezin amacı, mekânsal ve ortama bağlı bileşenlerle tutuklu çocukların rehabilite
edilmesini sağlayan ve toplumla uyumlu hale getirebilen Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumu
tasarımı ve planlaması için iyileştirici mimarlık araştırmalarını içeren Çağdaş Ceza Mimarlığı
tasarım yaklaşımlarını sunmaktır.
1