2024 YILI BAKANLIK FA A L İ Y E T R A P O R U genel önlemler hakkında, AİHM kararlarının icrasının takibinden sorumlu olan Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Kararların İcra Dairesi’ne bilgi verilmesi gerekmektedir. Bilgiler ise eylem planı ve/veya eylem raporu kapsamında iletilir. Eylem planı, icra edilmemiş bir ihlal kararının nasıl ve ne şekilde icra edileceğine ilişkin yol haritası olarak tanımlanabilir. Eylem planı, devletin ihlali ortadan kaldırmak üzere atacağı ya da atmayı taahhüt ettiği adımları içerir ve takvime bağlar. Eylem raporu ise, kararın icra edilmiş ve saptanan ihlalin ortadan kaldırılması için gereken adımların devlet tarafından atılmış olduğu durumlarda, bu durumun Komite ya da Daire’ye bildirilmesidir. Her iki halde de, eylem planının/raporunun kararın kesinleşmesinden itibaren altı (6) ay içinde AKİD’e gönderilmesi gerekir. Kural olarak her bir ihlal kararı için eylem planı hazırlanması gerekir. Ancak eylem raporu grup dosya olarak birden çok dosya için ortak olarak sunulabilmektedir. Eylem planı ve eylem raporu hazırlanırken ilgili kurumlarla çeşitli yazışmalar ve toplantılar yapılmaktadır. İhlale konu eylem tarihinden, AİHM karar tarihine kadar olan süreçte, yapılan mevzuat değişiklikleri, kurumsal düzenlemeler, içtihat değişiklikleri takip edilmektedir. Bunların yanı sıra Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi önünde derdest dosyalara ilişkin hem başvuranlar veya vekillerince hem de sivil toplum örgütleri tarafından bildirim sunulabilmektedir. Bu bildirimlere de Bakanlığımızca cevap verilmektedir. AİHM kararlarının icrası, AİHS’in 46’ncı maddesi gereğince Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi tarafından denetlenmektedir. İcra Bürosu verilerine göre, 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla; Bakanlar Komitesine Gönderilen Dosya Sayısı İcrası Tamamlanan Dosya Sayısı İcrası Devam Eden Dosya Sayısı Oran Tüm Üye Ülkeler 33.115 26.347 6.768 %79,56 Türkiye 4.466 4.025 441 %90,13 31.12.2024 Not: Rusya’nın 2.866 dosyası bulunmakta olup Konsey’den ayrıldığı için sıralamaya dâhil edilmemiştir. 1959 yılında günümüze kadar (31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla) tüm üye ülkeler hakkında 33.115 karar (ihlal ve dostane çözüm kararları) icrası için AİHM tarafından Bakanlar Komitesine gönderilmiş, bunlardan 26.347’sinin icra süreci tamamlanmıştır. Dolayısıyla tüm üye ülkelerin AİHM kararlarını icra etme oranı % 79,56’dır. AİHM aynı periyotta Ülkemiz hakkında 4.466 kararı (ihlal ve dostane çözüm kararları) icrası için Bakanlar Komitesi’ne göndermiş olup bunlardan 4.025’inin icra süreci tamamlanmıştır. Dolayısıyla Ülkemizin AİHM kararlarını icra etme oranı – tüm üye ülkeler ortalamasının üzerinde olacak şekilde % 90,13’tür. Son 5 yıla bakıldığında Ülkemiz hakkında 2020 yılında 168, 2021 yılında 222, 2022 yılında 107, 2023 yılında 111 dosyanın icra süreci sonlandırılmıştır. 2024 yılında ise Ülkemizle ilgili 88 dosyanın icra süreci sonlandırılmıştır. Bu sayı ile 2024 yılında Ülkemiz en çok dosya kapatan 2. ülke konumundadır (116 dosya ile Romanya birinci sıradadır). Kapanan bu dosyalardan 16’sı emsal (leading) dosya olup Ülkemiz bu sayı ile 2024 yılında en fazla emsal dosya kapatan ülke konumundadır. 83