Çocuk Mahpusların Örgün Eğitim Hakkına Erişimini İzleme Bireysel Görüşmeler Raporu Bu rapor, çocuk mahpusların tutukevi veya ceza infaz kurumlarında örgün eğitime erişim durumlarını değerlendirmek, karşılaşılan engelleri ortaya koymak ve örgün eğitim odağında eğitim hakkının yaşama geçirilmesi için öneriler geliştirmeye katkıda bulunmak amacıyla çocuk mahpuslarla ilgili sivil toplum örgütlerinde, meslek örgütlerinde veya akademide çalışmalar yürüten uzmanlarla yapılan bireysel görüşmeler1 kapsamında oluşturulmuştur. Çocuk mahpuslarla ilgili sivil toplum örgütlerinde, meslek örgütlerinde veya akademide çalışmalar yürüten 3 kişi ile bireysel görüşme gerçekleşmiştir. Katılımcılara kümenin koordinasyonu sağlayan TÇYÖV’ün çocuk mahpuslara yönelik çalışmaları kapsamında iletişim ve işbirliği içinde olunan bağlantılar doğrultusunda ulaşılmıştır. Öncesinden katılımcılara ulaştırılan davet, temel sorular ve kavramsal çerçeve notu doğrultusunda gerçekleşen görüşmelerden ikisi çevrimiçi ortamda 16 Eylül ve 6 Kasım 2025 tarihlerinde yapılmış, diğeri de 11 Kasım 2025 tarihinde yazılı olarak alınmıştır. Katılımcılardan değerlendirme ve görüşlerinin raporlaştırma sürecinde anonim kullanılmak üzere onay alınmış, çevrimiçi ortamda yaklaşık 1,5 saat süren bireysel görüşmelerin deşifresi TÇYÖV gönüllüleri tarafından yapılmıştır. Bireysel görüşme katılımcılarına Katılımcıların onayı ile kayıt altına alınan tüm görüşmelerin deşifreleri, gizliliğin sağlanması amacıyla anonimleştirilmiş ve raporda "Görüşme 1", "Görüşme 2" ve "Görüşme 3" olarak referans verilmiştir. 1. Kısır Döngü: Okuldan Kopuş ve Mahpusluk İlişkisi Çocuğun eğitimden kopuşu ile adalet sistemine girişi arasındaki kritik ve çoğu zaman gözden kaçırılan ilişki, sorunun temelini oluşturmaktadır. Görüşmeler, çocuk mahpusların büyük çoğunluğu için eğitimin kesintiye uğramasının mahpusluğun bir sonucu olmadığını, aksine öncesinde yaşandığını ortaya koymaktadır. Görüşülen tüm uzmanlar, ceza infaz kurumuna giren çocukların önemli bir bölümünün halihazırda "okul terki" (eğitim sisteminden tamamen kopmuş) durumunda olduğunu vurgulamaktadır. Bu durumun çocuğun ceza infaz kurumuna girmesiyle değil; adalet, eğitim ve sosyal hizmet sistemlerinin risk altındaki bir çocuğu koruma ve destekleme konusunda kolektif bir dert edinmemesi ile ilişkili olduğuna dikkat çekilmiştir. Tutukluluk öncesi yaşanan bu kopuşun temel nedenleri şu şekilde analiz edilebilir: 1 Odak grup çalışması, Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı, FİSA Çocuk Hakları Merkezi ve SHU Dr. Emrah Kırımsoy’dan oluşan “Çocuk Mahpusların Eğitim Hakkına Erişimini İzleme” Projesi Küme Çalışması kapsamında yürütülmüştür. Küme çalışması, Eşit Haklar için İzleme Derneği (ESHİD) ve İnsan Hakları Bilgi ve Belge Sistemleri (HURIDOCS) ortaklığında gerçekleştirilen ve Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu tarafından desteklenen “İzleme ve Savunuculuk Ortaklıkları Yoluyla Türkiye'deki Dezavantajlı Grupların Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklarının Desteklenmesi” alt hibe program kapsamında kurulan birlikteliktir.