T.C. Adalet Bakanlığı 2023 Yılı Bakanlık Faaliyet Raporu 77 c. Tedbir kararları 2023 yılında Ülkemiz aleyhine 254 adet tedbir istemli başvuru yapılmıştır. Yapılan tedbir taleplerinden sınır dışı edilmeye konu olan yalnızca 5 başvuruda, durumun aciliyeti nedeniyle tedbir kararı verilmiştir. 21 tedbir talebinin reddine karar verilmiş iken 228 tedbir başvurusu ise kapsam dışı bulunduğundan AİHM tarafından değerlendirmeye alınmamıştır. d. Dostane çözüm ve tek taraflı deklarasyonlar Ülkemiz aleyhine yapılan başvurulardan 9 tanesinde “Dostane Çözüm”, 27 tanesinde ise “Tek Taraflı Deklarasyon” nedeniyle düşme kararı verilmiştir. e. Değerlendirme Ülkemiz hakkında 2023 yılında verilen 72 ihlâl kararının 40 tanesi AİHM’nin yerleşik içtihatlarına konu olması nedeniyle 3 hâkimli “Komite” tarafından verilmiştir. 1 tanesi “Büyük Daire” kararı olup kalan 31 tanesi ise “Daire” kararıdır. 2023 yılında tüm üye ülkeler açısından bakıldığında toplam 38.260 başvurunun sonuçlandırıldığı ve 892 ihlâl kararı verildiği görülmektedir. Buna göre, ihlâl kararlarının sonuçlandırılan başvurulara oranı %2,33’tür. Ülkemiz hakkında sonuçlandırılan başvurulara bakıldığında ise 5.039 başvuruda sadece 72 ihlâl kararı verilmiş olup, ihlâl kararlarının tüm sonuçlandırılan başvurulara oranı %1,42’dir. Buna göre ülkemize ilişkin ihlâl kararlarının, karara bağlanan başvuru sayısına oranının genel ortalamanın altında olduğu görülmektedir. 2012 yılından itibaren tüm üye ülkeler açısından bakıldığında ise sonuçlandırılan 673.820 başvurudan 10.252 ihlâl kararı verildiği görülmektedir. Bu süreçte ihlâl oranı %1,52’dir. Bakanlığımızın savunma görevini üstlendiği 2012 yılından itibaren ise ülkemizle ilgili sonuçlandırılan 95.810 başvurudan sadece 1.126 ihlâl kararı verilmiştir. Bu süreçte ihlâl oranı sadece %1,17’dir. AİHM Tarafından Hükmedilen Tazminatların Ödenmesi Adalet ve Dışişleri Bakanlıkları arasında “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Önündeki savunmalar ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarının İcrasına İlişkin İşbirliği Protokolü” gereği, AİHM tarafından hükmedilen tazminatların İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı tarafından ödenmesi, 1 Mart 2012 tarihinden sonra kesinleşen kararlar açısından söz konusudur. Bu kararlara ilişkin ödemeler, ödeme için tanınan 3 aylık süre içinde gerçekleştirilmektedir. AİHM Kararlarının İcrası, Hazırlanan Eylem Planları ve Eylem Raporları AİHM kararlarının icrası iki ana ögeden oluşur; bunlar bireysel (özel) önlemler ve genel önlemlerdir. Bireysel önlemler, başvuranın hakkının ihlaline yol açan sebepleri ortadan kaldırmayı sağlayan tüm tedbirler veya ödenecek tazminattır. Genel önlemler ise başvuruya konu ihlali herkes için ortadan kaldırmayı amaçlayan ve böylece benzer ihlallerin ortaya çıkmasını önleyecek tedbirlerden (mevzuat veya uygulama değişiklikleri) oluşur. İcra sürecinde, bireysel ve genel önlemler hakkında, AİHM kararlarının icrasının takibi ile sorumlu olan Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Kararların İcra Dairesi’ne bilgi verilmesi gerekmektedir. Bilgiler ise eylem planı ve/veya eylem raporu kapsamında iletilir. Eylem planı, icra edilmemiş bir ihlal kararının nasıl ve ne şekilde icra edileceğine ilişkin yol haritası olarak tanımlanabilir. Eylem planı, devletin ihlali ortadan kaldırmak üzere atacağı, atmayı taahhüt ettiği adımları içerir ve takvime bağlar.