yaşından küçük çocuğun suç işlemesi halinde cezai sorumluluğu olmadığı
değerlendirilmekle birlikte bu yaş bazı eyaletlerde daha yüksek olabilmektedir[12].
Farklı ülkelerdeki çocuğun ceza hukukundaki yerine bakıldığında ise; İngiltere,
Galler ve Kuzey İrlanda da cezai sorumluluk yaşı 10 iken, İskoçya da 12 olarak kabul
edilmektedir. İngiltere ve Galler’de 10 ila 17 yaş arası çocuklar- tutuklanabilir,
mahkemeye çıkarılabilirken- yetişkinlerden farklı muamele görür, gözaltında
tutulduğu
müddetçe
yetişkin
cezaevi
değil,
özel
güvenlik
merkezlerine
gönderilebilmektedir. On yaş altı çocuklar ise suç işlemekle suçlanamamakla birlikte
sokağa çıkma yasağı veya hakkında çocuk güvenliği emri verilebildiği, tekrarlayan bir
şekilde çocuğun yasaları ihlal etmesi halinde çocuk bakıma alınabilir veya süreçten
ebeveynlerinin sorumlu tutulabildiği belirtilmektedir. 18 ve 25 yaş arası gençler
yasalar karşısında yetişkin olarak değerlendirilirken, suç işlemeleri halinde yetişkin
cezaevi yerine özel merkezlere yönlendirilir [14]. Kuzey İrlanda da 10 ila 17 yaş arası
çocukların ilk ve ikinci kez işlenen suçları veya antisosyal davranışları kınama cezası
veya onarıcı bir adalet programına katılması ile mahkeme sistemi dışında
değerlendirilebilmektedir [14]. İskoçya’da ise cezai sorumluk yaşı 12 kabul edilip 12
ile 16 yaş arası çocuklar yalnızca ciddi suçlar için mahkemece yargılanabilir kabul
edilmiştir.
Yine farklı bir yaklaşım olarak Japonya ele alındığında cezai ehliyet yaşı 14
olarak kabul edilmekle birlikte bu yaş altındaki bir çocuk suç işlediğinde ceza
kanunları yerine çocuk refah kanunlarına göre işleme alınır. 14 ve 20 yaş arasında suç
işleyenler ise ‘genç suçlular’ olarak kabul edilir, gençlik mahkemelerince yargılanır
ve ilerleyen süreçte bu kişilerin rehabilitasyonu hedef alınır [16].
Diğer toplumlarla da benzer olarak ülkemizde de yargı sisteminde çocukların
özel bir konumda değerlendirilmesi hedef alınarak 2005 yılında yürürlüğe giren 5395
sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na (ÇKK)a göre ‘suça sürüklenen çocuk’ tanımı
kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiası ile hakkında soruşturma veya
kovuşturma yapılan ya da işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbirine karar
verilen çocuk’ olarak yapılmıştır[8]. Bu ifade, 12 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını
doldurmamış ve cezai sorumluluğu bulunan bireyler için kullanılır. Eğer kanunlarca
suç olarak tanımlanan eylem 12 yaşından küçük bir çocuk tarafından işlenmişse bu
13