3.2.7. Reckless’in sınırlama kuramı
Walter C. Reckless, suçun sosyal düzensizliğin kaynağı olduğu görüşünü reddetmiş
ve ‘’ eğer ki sosyal düzensizlik suçun kaynağıysa -en bozuk mahallelerde yaşayan gençler
başta olmak üzere- neden buralarda olan bütün gençler suçlu olmamaktadır? sorusuna cevap
aramayı amaçlamıştır (Dolu, 2010: 264). Bu amaç doğrultusunda sınırlama kuramını
geliştirmiştir. Reckless olumsuz öz değerlendirmeler çocuğu suç işlemeye yönlendirirken
çocuğun kendisi hakkındaki dışarıdaki olumlu görüşlerde çocuğu suç işlemesine karşı bir
tampon oluşturmaktadır. Diğer bir ifadeyle çocuğun suç işlemesinde hem iç hem de çevresel
engelleyicilerin varlığı söz konusudur. Reckless, baskı ve kısıtlamaların çeşitli tiplerinden
bahseder:
1- İçsel kısıtlamalar ve içsel baskılar; bir dizi kusur ve problemleri, örneğin gerilimler ve
hayal kırıklıkları, saldırganlık, anlık zevk ihtiyacı, isyankârlık, yetersizlik duygusu,
tedirginlik, huzursuzluk ve psikozları içerir.
2- Dışsal kısıtlamalar ve baskılar; toplum ve sosyal grupların kullandığı zorlamalar ve
yoksulluk, işsizlik, azınlık olma ve ayrıma tabi olma gibi kötü yaşam koşullarını içerir.
3- Dışsal çekiciler; sapkın ilişkiler, örneğin kötü arkadaşlıklar, olumsuz itibara sahip
olma, gençlik çeteleri (alt kültürü) ve kitle iletişim aldatmacalarından oluşur (Ayan,
2011: 31).
Suç oranları yüksek yerde yaşayan çocuk ve gençlerin suç davranışı sergileyen
çocukların varlığı araştırma konusu iken asıl araştırılması gereken ise aynı yerde suç
işlemeyen çocukların varlığı ise açıklanmaya muhtaç sosyal bir gerçekliktir. Bu bağlamda
Reckless, suç işlemeye etki eden çekici faktörler ve suç işlemeye engelleyici iç ve dış
sınırlayıcıların varlığı, çocukların suç ve sapma davranışlarını etkilediğini ileri sürmektedir.
3.2.8. Hirschi’nin sosyal bağ teorisi
Travis Hirschi toplumsal bağ teorisini, toplumsal bağ ve birey arasındaki ilişkinin
önemi üzerine inşa etmiştir. Hirschi, “Bir bireyin toplumla olan bağı zayıf ve kopuk olduğu
zaman suç işlediğini” belirterek, bireyim toplumla olan niteliğini suç davranışlarıyla
ilişkilendirmiştir (Bartollas ve Schmalleger, 2017: 115). Hirschi’ye göre bireyi topluma
bağlayan faktörler şunlardır: bağlılık (attachment), adanmışlık (commitment), sürekli
meşgul olma ve faaliyetlerde bulunma (involment) ve son olarak inanç (belief) (Dolu, 2010:
269).
33