3.1.3. Sosyolojik suç kuramları
Suçu açıklanmasında sosyoloji biliminin yeri önemlidir. Bu bölümde ise sosyoloji
alanında yer alan teorilere yer verilmiştir.
3.1.3.1. Sosyal yapı teorileri
Sosyal yapı teorileri, farklı sosyal yapı tanımları ve yaklaşımlarına dayanmakta ve
yapıyı farklı açıdan sorgulamaktadır. Peter Blau'nun yirmi yıldan fazla bir süre önce
gözlemlediği gibi “birçok sosyolog için sosyal yapı kavramı, tek bir tanımla kolayca
özetlenemeyecek çağrışımlar ve çıkarımlarla doludur. Bunun nedeni kuşkusuz budur. pek
çoğu, kavramın bir tanımını vermekten kaçınmayı tercih ediyor” (Love, 1978).
Toplumsal yapıya bakmanın mümkün olduğu iki temel perspektif mevcuttur. Bir
taraftan, aslında yapıyı, belirli sosyal konumlar-roller, kurumlar, sınıflar, sektörler veya
toplumun bölümleri- arasındaki nesnel bir ilişkiler dizisi olarak, bu konumları fiilen işgal
eden öznelerin kimliğine bakılmaksızın, sistemik bir bakış açısıyla düşünmek mümkündür.
Öte yandan, sosyo-tarihsel bir bakış açısı ile sosyal gerçekliğin belirli konumlarını veya
sektörlerini işgal eden öznelere -bireyler, gruplar, sınıflar veya topluluklar- ve bunlar
arasındaki ilişkilere kasıtlı olarak doğrudan bakılabilir (Alexander, 1984). Bu bağlamda
toplumsal yapının vazgeçilmez bir parçası olan ve toplumsal yapıyı etkileyen suç, önemli
bir sosyal problemdir. Sosyal yapı teorisyenleri tarafından suç araştırması gerekli bir hal
almıştır.
3.1.3.1.1. Anomi teorisi
Durkheim suçun kriz anlarında artış gösterdiğini ve insanın yaşamında devamlılık
arz ettiğini, anormal değil normal bir durum olduğunu belirtmiştir (Binder, 1987).
Durkheim’ın çalışmaları temel bir soru etrafında gelişir; insan toplumlarında bütünleşmenin
ve düzenin temelini oluşturan nedir? Durkheim, bu soruya kapsamlı bir yanıt verebilmek
için mikro bir perspektif kullanarak toplum tiplerini incelemiştir (Bal, 2016: 43). Toplumları
iki kategoride sınıflandırır: “Mekanik dayanışmalı toplum ve Organik dayanışmalı toplum”.
Durkheim’e göre, iş bölümünün artması toplumları daha da karmaşık hale getirdiğini ve
organik dayanışmaya geçildiğini söyler. İş bölümünün ve bireysel farklılıkların ön plana
çıktığı topluluklarda, toplumsal bilinç temelli toplumsal kontroller güçsüzleşir ve anomi
durumu yaşanılır (Zembroski, 2016). Anomi durumunun ortaya çıkasındaki en önemli milat
Sanayi devrimidir. Durkheim sanayi devriminin sonucunda toplumsal sistemde meydana
15