Türkiye'de Çocuk Mahpusların Örgün Eğitime Erişim Hakkının İhlali Üzerine Bir Değerlendirme Raporu → Kız çocukları: Sayılarının az olması nedeniyle genellikle kadın ceza infaz kurumlarında ve onlara ayrılan koğuşta tutulmaktadırlar. Örgün eğitimi destekleyecek şekilde kendilerine özgü derslik, atölye, spor alanı veya programların bulunmaması, onları oğlan çocuklarına kıyasla çok daha dezavantajlı bir duruma getirmektedir. → Engelli çocuklar: Çocuk mahpusların tutulma koşulları, “yetişkin, erkek” odaklı ceza infaz sisteminde, çok daha fazla zorluk yaratmaktadır. Özel gereksinimlerine yönelik 67 düzenlemelerin yerine getirilme durumlarına dair takip yapılamamaktadır . → Mülteci çocuklar: Özellikle Suriyeli çocuklar, haklarında verilen “statü kapatma” kararları nedeniyle ciddi bir hak kaybı yaşamaktadır. Bu kararlar, adres kayıtlarının silinmesine ve dolayısıyla okul kayıtlarının düşmesine yol açmaktadır. Sınavı kazandığı halde statüsü kapatıldığı için lise veya üniversiteye kaydı yapılamayan çocuklar bulunmaktadır. 68 → Roman çocuklar: Birçoğu, ceza infaz kurumuna girmeden önce ya eğitim hayatına hiç dahil olamamış ya da çok erken yaşta sistemden kopmuştur. Bu durum, ceza infaz kurumlarında eğitime erişimlerini daha da zorlaştırmakta ve onlara yönelik özel destek mekanizmalarının yokluğu, var olan eşitsizliği pekiştirmektedir. Ayrıca COVID-19 pandemisi ile önemi daha da artan uzaktan eğitim imkânları, çocuk mahpuslar için büyük ölçüde erişilemez durumdadır. Dijital erişimsizlik, kurumlarda güvenli bilgisayar ve internet altyapısının bulunmaması, çocukların Eğitim Bilişim Ağı (EBA) veya Açık Öğretim ders platformları gibi dijital kaynaklardan faydalanmasını engellemektedir. Bu durum, çocukları sadece akranlarının gerisinde bırakmakla kalmamakta, aynı zamanda modern dünyanın gerektirdiği dijital okuryazarlık becerilerinden de mahrum etmektedir. 43 3.3. Kabul Edilebilirlik (Acceptability): Çocukların Özellikleri ve İhtiyaçlarının Dikkate Alınmaması Kabul edilebilirlik bileşeni, çocuk mahpuslar açısından çocukların kurum dışındaki okullarda aldıkları eğitimin yaşlarına, kültürel, dilsel, psikososyal ve pedagojik ihtiyaçlarına uygun olması ve kapalı kurum ortamının kurum dışı eğitim sürecini olumsuz etkilememesi gerektiği anlamına gelir. Çocuk mahpusların örgün eğitim hakkının “kabul edilebilirlik” boyutuna dair bu çalışma kapsamında oluşturulan yapısal, süreç, sonuç göstergeleri ve bunlara dair genel değerlendirme aşağıdaki tabloda sunulmaktadır. 67 Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği (CİSST) (2022). CİSST 2022 Yılı Hapishaneler Raporu. https://cisst.org. tr/yillik-hapishaneler-raporu-2022/ 68 Statü kapatma kararı, mülteci hakları ve uluslararası koruma alanında kullanılan teknik bir kavramdır. Kısaca, bir kişinin mülteci / uluslararası koruma statüsünün idare tarafından sona erdirilmesi anlamına gelir. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) kapsamında “statü kapatma” kararı; mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statüleri için uygulanabilmektedir.