Türkiye'de Çocuk Mahpusların Örgün Eğitime Erişim Hakkının İhlali Üzerine Bir Değerlendirme Raporu
Görüldüğü gibi, çocuklar için oluşturulan 9 kapalı ceza infaz kurumu ve 4 eğitimevi
bulunmaktadır. Eğitimevlerindeki çocuklar örgün eğitime kurum dışında devam
edebildiklerinden, eğitimevlerinde okul yoktur. Kapalı ceza infaz kurumlarının 6’sında ise
Çok Programlı Anadolu Lisesi bulunmaktadır. Ceza infaz kurumu içinde okul oluşturma
uygulamasının örgün eğitim özelinde eğitim hakkının özü ile tezat olmasının yanı sıra çocuklar
açısından hak ihlallerini derinleştirmektedir. Kapalı ceza infaz kurumunda açılan bu liselerden
alınan mezuniyet belgelerinde infaz kurumuyla bağlantılı bir referans bulunması ihtimali,
çocukların toplumla bütünleşmesinde kritik olan gizlilik ve lekelenmeme ilkesini ihlal etme
riski bunların başında gelmektedir.
Kapalı ceza infaz kurumlarında açılan adalet çok programlı anadolu liselerinde çocuk
mahpusların örgün eğitime erişimleri konusunda yaşanan sorunlar hakkında Sincan Adalet
Çok Programlı Anadolu Lisesi Müdürlüğü 2024-2028 Stratejik Planı önemli bilgiler
barındırmaktadır.
Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarında Adalet Liseleri: Sincan Adalet Çok Programlı Anadolu
47
Lisesi Örneği
Sincan Adalet Çok Programlı Anadolu Lisesi Müdürlüğünü’nün 2024-2028 Stratejik Planı’nda
öğrencilere, eğitim birimine ve öğretmenlere yönelik memnuniyet anketleri çoğunlukla olumlu
görünse de, detaylı veriler ceza infaz kurumunda kurulan okulların örgün eğitim hakkının
bütünsel koşullarını sağlamaktan uzak olduğunu göstermektedir. Nitekim okulun ceza infaz
kampüsü içinde bulunması da SWOT analizinde (GZFT analizinde) zayıf yön, fırsat ve tehdit
olarak tanımlanmıştır. Bu durum, öğrencilerin eğitim sürecine etkin katılımını sınırlayan ve
örgün eğitimle buluşmalarını engelleyen temel bir eksiklik olarak ortaya çıkmaktadır.
Örgün eğitim faaliyetlerinin ceza infaz kurumu içerisinde yürütülmesi, aşağıda sıralanan
eksiklikler ve yetersizliklerin ortaya çıkmasında belirleyici bir unsur olarak kendini
göstermektedir.
Çocukların örgün eğitim hakkında bilgilendirilme eksiği: 2024-2028 Stratejik Plan’da
paylaşılan paydaş analizi, “ceza infaz kurumlarında önceliğin eğitim konusu olmadığına”
dikkat çekmiştir. Ceza infaz kurumunda bulunan ve potansiyel öğrenci konumunda olan
tutuklu ve hükümlülerin, Adalet Liseleri ve MESEM imkanları hakkında yeterli bilgiye sahip
olmamaları, öğrencilerin eğitim fırsatlarından etkin şekilde yararlanmasını sınırlayan zayıf
yön olarak tanımlanmıştır. Bu durum, öğrencilerin örgün eğitim süreçlerine düzenli katılımını
engelleyerek, eğitim hakkının bütünsel koşullarının sağlanmasını zorlaştırmaktadır.
Çocuk ve yetişkinlerin aynı okul binasında bulunması: Sincan Adalet Çok Programlı Anadolu
Lisesi, kampüs içerisinde bulunan 13 farklı ceza infaz kurumundaki çocuklara, yetişkin tutuklu
ve hükümlülere eğitim vermektedir. Çocukların yetişkinlerle aynı mekanı paylaşmaları,
çocukların eğitim hakkının temel bileşenlerinden biri olan güvenli ve destekleyici öğrenme
ortamını sağlamamaktadır. Pedagojik açıdan çocukların yaşlarına uygun, güvenli ve akranlarıyla
birlikte öğrenebilecekleri ortamların sağlanması gerekmektedir.
47
Sincan Adalet Çok Programlı Anadolu Lisesi sitesinden edinilmiştir. Erişim tarihi Kasım 2025 https://sincanadaletcpal.meb.k12.tr/ https://cocuklaricinadalet.uwazi.io/tr/entity/ml7srxgk4il
29
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle