çocuğun cezası kesinleşene kadar 18 yaşını doldurduğu, bu nedenle eğitim evlerinden hiç
faydalanamadığı da anlaşılmaktadır.
Çocukların Korunmasına İlişkin Birleşmiş Milletler Kuralları (Havana Kuralları) 67'nci
maddesinde çocukların tek kişilik bir odaya hapsedilmesinin kesinlikle yasak olduğunu
belirtmiş olmasına rağmen Türkiye'de odaya kapatma cezası çocuklar bakımından yasal olarak
mevcuttur, bu düzenleme çocuk haklarına aykırı olduğu gibi zaten kapalı tutulan çocukların
gelişimleri üzerinde son derece olumsuz etkiler yaratacak niteliktedir22.
Tavsiyeler: Tutuklu ve hükümlü çocuklar hakkında yaş, cinsiyet, engellilik, coğrafi konum ve
sosyoekonomik geçmiş gibi bilgileri içeren ayrıştırılmış veriler tutulmalı ve güncel şekilde
paylaşılmalıdır. Ceza sorumluluk yaşı 14'e yükseltilmeli23 ve tutukluluk yasağı çocuklar için
genişletilmelidir. Özgürlüğünden yoksun bırakıcı tedbirlere en kısa süre ile başvurulmasına
yönelik düzenleme getirilmelidir. Tutuklu çocuklar da hükümlü çocuklar gibi açık infaz
kurumu olan eğitim evlerinde tutulmalıdır. İlgili Kanun'da değişiklik yapılarak çocuklar için
uygulanan odaya kapatma cezası kaldırılmalıdır.
5. Alıkonulma koşulları (Madde 10)
Açıklamalı [CD1]: Conditions of Detention
Sözleşme, çocukların yetişkinlerden ayrı tutulmalarını ve kendilerine yaşları ile yasal
statülerine uygun biçimde davranılması gerektiğini güvence altına almıştır. Komite, Türkiye
hakkındaki önceki sonuç gözlemlerinde cezaevlerindeki aşırı kalabalıktan, tutukluluk
koşullarından ve mahpusların sağlık hizmetlerine erişimleri ile ilgili sorunlardan kaygı
duyduğunu açıklamış; cezaevleri ve gözaltı tesislerindeki koşulları iyileştirmek için somut
adımlar atması gerektiğini ve hapis dışı alternatif cezaların daha geniş çapta uygulanmasını
önermiştir24. BMÇHK da Türkiye hakkındaki sonuç gözlemlerinde, özgürlüğünden yoksun
bırakılan çocukların yetişkinlerle birlikte alıkonulmamasını ve alıkonulma koşullarının eğitim
ve sağlık hizmetlerine erişim de dahil olmak üzere uluslararası standartlara uygun olması
sağlanmasını önermiştir25. Raporun bu bölümünde, tutuklu kız çocuklarının kurum koşullarında
maruz kaldıkları hak ihlallerine yer verilecektir.
Sınıflandırma ve Kız Çocuklarına Özgü Tutulma Yerlerinin Eksikliği
Türkiye'de tutuklu çocuklar için 9 kapalı, hükümlü çocuklar için 4 açık infaz kurumu niteliğinde
eğitimevi mevcuttur26. Tutuklu kız çocuklara özgülenmiş herhangi bir kurum yokken, hükümlü
çocuklar için ise ülke genelinde yalnızca 1 kurum bulunmaktadır.
İlgili Kanun, tutuklu çocukların, öncelikle kendilerine özgülenen Çocuk ve Gençlik Kapalı
Ceza İnfaz Kurumlarında, bu kurumun bulunmadığı hâllerde de kapalı ceza infaz kurumlarının
çocuklara ayrılan bölümlerine yerleştirileceklerini düzenler. Buna göre, kurumlarda ayrı
bölümlerin bulunmaması hâlinde, kız çocuklarının kadın kapalı ceza infaz kurumlarının bir
bölümünde veya diğer kapalı ceza infaz kurumlarının kendilerine ayrılan bölümlerinde
5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 46'ncı maddesinin 9'uncu fıkrası
CRC/C/TUR/CO/4-5, paragraf 50/b
CCPR / C/TUR/CO/1, paragraf 18
25
CRC/C/TUR/CO/4-5, paragraf 50/g
26
https://cte.adalet.gov.tr/Home/SayfaDetay/cik-genel-bilgi
22
23
24
9