DİYARBAKIR BAROSU ÇOCUK HAKLARI MERKEZİ DİYARBAKIR KADIN KAPALI CEZA İNFAZ KURUMUNDA TUTUKLU BULUNAN KIZ ÇOCUKLARINA YÖNELİK HAK İHLALLERİNE VE TUTULMA KOŞULLARINA İLİŞKİN RAPOR Heyet, devletin pozitif yükümlülüğünün özgürlüğünden yoksun bırakılma ve çocuk olma hali ile kesişimsel değerlendirilmesi gerektiğini belirtmekte ve bu nedenle özgürlüğünden mahrum bırakılan çocuklar arasında yaşanan akran zorbalığında tarafların uğramış olduğu fiziksel ve manevi açıdan devletin sorumlu olduğu görüşündedir. Bu sebeple akranlar arasında yaşanan şiddet olaylarında görevlilerin müdahalesinin hızlı ve orantılı olması gerektiğini vurgulamaktadır. Heyet, oda sistemi ile çocukların kapatılması ve gece kilitlenmesinin çocukların üzerinde yarattığı etkinin farkında ve karşısında olmakla birlikte gözlemlerin oda sistemi ile çocuklara özel alan tanınmasının akranlar arasında yaşanan şiddet olaylarında azalma sağladığını göstermektedir.1 Heyet, Diyarbakır Kadın Kapalı Cezaevi’nde kız çocuklarının oda sistemi ile tutulmadığını, kurum içi etkinliklerden yararlandırılmadığını ve özgürlüğünden mahrum bırakılan çocukların oyun hakkının ihlal edildiğini göz önünde bulundurarak devletin özgürlüğünden mahrum bırakılan kız çocukları arasında yaşanan akran şiddetine yönelik pozitif yükümlülüklerini yerine getirmediği kanaatindedir. 1.1.3. Kelepçe ve Benzeri Aletleri Kullanma Yasağı “Çocuklara zincir, kelepçe ve benzeri aletler takılamaz. Ancak; zorunlu hâllerde çocuğun kaçmasını, kendisinin veya başkalarının hayat veya beden bütünlükleri bakımından doğabilecek tehlikeleri önlemek için kolluk tarafından gerekli önlem alınabilir.” 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu 18. Madde Görüşülen altı çocuktan dördü kendilerine kelepçe takılmadığını ifade etmiştir. Kalan çocuklardan biri kendi aralarında çıkan tartışmaya müdahale eden infaz koruma memurlarının bazen kelepçe kullandıklarını ifade ederken diğer çocuk hastaneye sevki sırasında kendisinin kelepçelendiğini belirtmiştir. Duruma İlişkin Tespitler: Heyet, nakil veya sevk sırasında çocuklara hiçbir koşulda kelepçe takılamayacağını belirtmekte ve akranlar arasında yaşanan olaylarda çocukların kelepçelenmesinin orantısız müdahale ve işkence ve kötü muamele yasağının ihlali niteliğinde olduğu kanaatindedir. 1 ONAT Şeyma, Çocuk Ceza İnfaz Kurumları. 12 22, 2023 tarihinde Tesam Genç: https://tesamgenc.com/cocuk-ceza-infaz-kurumlari/ Alper Yalçın, Çocuk Mahpuslar Raporu; Çocuk Mahpuslara İlişkin Hak İhlali İddiaları, Bilgi ve Denetim Mekanizmalarına Yapılan Başvurular ve Akıbetleri Raporu, İstanbul: TCPS Kitaplığı, Aralık 2017, s. 32 6