4.1.5. Ergenlik döneminde kişilik gelişimi Kişilik, bir kimseyi ötekilerden ayrımlı kılan kendine has özellikleri temsil etmektedir [21]. Freud’ a göre kişiliğin yapısını id, ego ve superego oluşturmaktadır. İlkel ben olarak adlandırılan id, haz ilkesine göre davranarak acıdan imtina eder ve hazza ulaşmaya çalışır. Mantık ve etik dışı olup gerçeklik kavramından mahrumdur. Ben sözcüğünün karşılığı olan ego, gerçeklik ilkesine göre hareket etmektedir. İd’ in var olan arzularının ifade edilmesini ve doyurulmasını sağlamaktadır. Ego, zihindeki imgelerle gerçek dünyadaki objeler arasında ayrım yapabilmektedir. Üst benlik yani süperego, toplumun özellikle de ebeveynlerin değer yargılarını ve standartlarını göstermektedir bununla birlikte kişiliğin üçüncü ve en son gelişen yapısıdır. Doğuştan var olmayan ve ancak gelişim ile ortaya çıkan süperego kişinin içinde var olan da vicdan olarak ifade edebileceğimiz yargıçtır. Süperego, neyin yapılabileceği ve yapılamayacağı konusunda kısıtlamalar getirmektedir. Böylece kişilik, bir bütün olarak işlemektedir. İd kişiliğin biyolojik, ego psikolojik kısmını oluştururken; süperego ise toplumsal kısmını oluşturmaktadır [21, 22, 23]. Pek çok değişime ayak uydurmaya çalışırken ergen ‘Ben kimim?’, ‘Kim olmalıyım?’ sorularına yanıt aramaktadır. Kendi kimliğini arama, bu dönemin en önemli özelliğidir [11]. Erikson’ a göre ergenlik döneminin temel psiko-sosyal karmaşası “kimliğe karşı rol kargaşası”dır. Kimliğin oluşması ergenlik döneminde başlamadığı gibi yine ergenlik döneminde sona ermemektedir. Daha önce de değinildiği gibi, bu dönemde birey, kim olduğunu aynı zamanda kim olmadığını bulmaya çalışmaktadır. Bu dönemde olan genç için dış görünüm oldukça önemlidir. Dış görünümüne gösterdiği ilgi benliğinin oluşmasına da katkıda bulunur [24]. Hem bilişsel hem de bedensel olarak gelişimsel anlamda önemli ilerlemeler gösteren genç, cinsel, toplumsal ve mesleki kimliğini keşfetmesine yol gösterecek farklı roller arayışı içindedir [9, 21]. Erikson’ a göre kimliğin oluşumunu gerçekleştiren iki olgu bulunmaktadır. Bunlardan ilki, ergenin, çocukluk çağı özdeşimlerini kabullenmesi veya kabullenmemesidir. Bu nedenle kimlik oluşum süreci; bebeklikte başlayan, çocuklukta süren, ergenlikte yükselişe geçen bununla birlikte yetişkinlikte de devam etmekte olan bir süreçtir. 10