CİSST 2022 YILI HAPİSHANELER RAPORU Politika Önerisi: Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 16. Maddesi aşağıdaki öneriler göz önünde bulundurularak yeniden düzenlenmelidir. • ATK tarafından hazırlanan tarafsızlığı tartışmalı ve bilimsel gerçeklikten uzak raporlara bağlı kalınmadan, • Klinik kararlarla ilgili süreçler, Mandela Kurallarında da öngörüldüğü gibi, yeterli nitelikte, tam bir klinik • Subjektif değerlendirmelere sebep veren “toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike üniversiteler ile eğitim ve araştırma hastanelerinden alınan raporlar infazın ertelenmesi için yeterli olmalıdır. bağımsızlıkla hareket eden uzmanlar heyetinin katılımı ve denetimine açık olmalıdır. oluşturmayacağı değerlendirilen” ifadesi kaldırılmalıdır. İnfaz erteleme talebinde bulunabilmek için mahpusun hükümlü olması gerekmektedir. Henüz infazı kesinleşmemiş kişi, tutuklu veya hükümözlü statüsündedir ve infaz erteleme talebinde bulunamaz. Tutuklu bir mahpus, sadece mahkemede sağlık durumuyla ilgili tutuksuz yargılanma talebinde bulunabilir. Bu durum, hasta mahpusların hastalık nedeniyle tahliye başvurusunda bulabilme hakkına erişiminde hükümlü ve tutuklu ayrımı doğurmaktadır. Politika Önerisi: Mahpuslar arasında hükümlü-tutuklu ayrımı yapılmaksızın tüm mahpusların hastalık nedeniyle tahliye hakkından faydalanması sağlanmalıdır. Tutuklu mahpusun da doğrudan hastaneden aldığı heyet raporuyla hızlı bir şekilde tahliye edilmesi için yeni bir yasal düzenleme yapılmalıdır. 4.3.2. Ağır Hasta Mahpuslar BM’ye göre ölümcül hastalık, “bir hastanın durumunun kötüye gitmemesi ve ölümle sonuçlanmaması için hiçbir akla yatkın tıbbi olasılığın bulunmaması durumunu belirtir.”29 Ağır hastalık ise iyileşme olasılığının az olduğu durumlar için kullanılır. Dolayısıyla ağır hasta ile ölümcül hasta arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır. 2022 yılında, ağır hasta mahpusların hastalıklarının tedavisi ve takibi için hastanelere gitmeleri sağlansa da zaman zaman hastanede yer olmadığı gerekçesiyle hapishaneye geri gönderildikleri durumlar yaşanmıştır. Yatarak tedavinin mümkün olmadığı hastanelerde, ağır hasta mahpusların acil durumlarda bir hafta içerisinde birkaç defa hastaneye kaldırılması gerekmiştir. Mahpusun hastanede yattığı süre zarfında görevli personelin de hastanede beklemesi gerektiği için mahpusların tedaviye erişimleri engellenmiş, personel mahpusları tekrar hapishaneye geri götürmüş ve zaman zaman mahpuslar 24 saat içinde birden fazla kez acile kaldırılmışlardır. Yatarak tedavi edilmesi gerektiği belirlenen ağır hasta mahpusların kelepçeli muayene edilmeleri de mahpusların kelepçeli muayeneyi reddetmeleri sebebiyle tedavilerinin yarıda bırakılarak hapishaneye geri götürülmelerine neden olmuştur. 29 https://www.unodc.org/documents/justice-and-prison-reform/Prisoners_with_special_needs_HB_Turkish.pdf, s. 143, Erişim Tarihi: 15.10.2023 65